Wararka ku saabsan qorshaha kaalmada daryeelka

Hooyooyinka libaaxa ayaa dhawaan la ogeysiiyay isbeddellada ku yimid dhaqanka iyo sharraxaadda la xiriirta qorshaha kaalmada daryeelka carruurta. Waxaan ka helnaa su'aalo badan waalidiinta la kulma diidmo ama qiimeyn adag marka loo eego sidii hore. Halkan waxaan isku dayeynaa inaan ku sharaxno waxa dhab ahaan khuseeya.

Waxaan la xiriirnay NAV iyo Wasaaradda Shaqada iyo Ka-mid-noqoshada Bulshada, waxaana helnay jawaabo ku saabsan dhaqanka cusub ee NAV ay diido codsiyada marka carruurtu aysan si firfircoon ula socon adeegga caafimaadka ee takhasuska leh.

NAV waxay la kulmeysaa inay si isa soo taraysa u helayaan shahaadooyin caafimaad oo ka imanaya adeegyada caafimaadka ee takhasuska leh halkaas oo aan ilmaha la daweynayn, iyo halkaas oo dhakhtarku uusan la xiriirin ilmaha muddo dheer. Aragtida NAV, shahaadooyinka noocaas ah ma bixiyaan macluumaad ku filan oo casri ah oo ujeedo leh oo ku saabsan xaaladda ilmaha. Si loo qiimeeyo xuquuqda gunnada daryeelka - gaar ahaan muddo dheer - Sidaa darteed NAV waxay aaminsan tahay in adeegga caafimaadka ee takhasuska leh uu dhab ahaantii ku lug leeyahay daaweynta ilmaha. Iyada oo ku saleysan tan, NAV waxay adkeysay dhaqankeeda waxayna hadda u baahan tahay in ilmaha la socdo adeegga caafimaadka ee takhasuska leh si shahaadada caafimaadku u noqoto mid ansax ah. Dhaqankan waxaa lagu caddeeyay la-tashi lala sameeyay Wasaaradda Shaqada iyo Ka-mid-noqoshada Bulshada waxaana taageeray go'aannadii dhawaan ka soo baxay Maxkamadda Amniga Bulshada dayrtii 2025. Go'aannadan, Maxkamadda Amniga Bulshada waxay dejisay in ilmuhu uu ku jiro dabagal adeegga caafimaadka ee takhasuska leh si waalidiintu ay xaq ugu yeeshaan gunnada daryeelka, iyadoo lagu saleynayo shaqada diyaarinta iyo taariikhda sharciga.

Shuruudaha la socodka adeegyada caafimaadka ee takhasuska leh

Si uu xaq ugu yeesho gunnada daryeelka, ilmuhu waa inuu qabaa cudur ama xaalad aad u ballaaran/culus oo adeegyada daryeelka caafimaadka ee takhasuska leh ay ku lug leeyihiin ama ay ku lug lahaayeen.

Waa muhiim inaad ogaato:

• Sharcigu ma sheegayo in ilmuhu ku jiro daaweyn firfircoon mar walba.
• Laakiin waxaa la qiyaasayaa in adeegga caafimaadka ee takhasuska leh uu si uun uga qaybqaato.
• Shahaadada caafimaadku waa inay noqotaa mid casri ah, oo ku salaysan aqoonta dhabta ah ee ilmaha, si gaar ahna u sharax. hadda baahida loo qabo kormeerka iyo daryeelka.
• Haddii ilmaha si buuxda looga saaray isbitaalka, oo aan la qorsheyn baaritaan dheeraad ah ama dabagal, NAV way diidi kartaa codsiga.

Maxkamadda Lambarka Bulshada waxay go'aamisay in:

• Joojinta dabagalka (tusaale ahaan, inta la sugayo gudbin cusub) si toos ah ugama qaadayso xaqa loo leeyahay daryeelka.
• NAV ma diidi karto sababtoo ah ilmuhu hadda ma helayo daaweyn firfircoon.
• Isla markaana, la'aanta dabagalka iyo dabagalka duugoobay ayaa wiiqaya qiimaha caddaynta ee shahaadada caafimaadka.

Baahida loo qabo kormeer joogto ah iyo daryeel

Si uu u helo faa'iidooyinka daryeelka carruurta, ilmuhu waa inuu u baahan yahay kormeer iyo daryeel joogto ah.

Taas macnaheedu waa:

• Ilmaha looma dayn karo naftiisa muddo dheer.
• Joogitaanka waalidiinta waa inay noqotaa mid lagama maarmaan u ah inta badan waqtiga cudurka awgiis.

Caddeyn muhiim ah:

• Baahidu uma baahna inay saacad walba socoto.
• Waxaa laga yaabaa inay ku filan tahay in ilmuhu u baahdo kormeer maalintii oo dhan, laakiin habeenkii ma aha.
• Waxaa sidoo kale jiri kara caadooyin ama maalmo shaqsiyeed oo baahi weyn loo qabo (tusaale ahaan, inta lagu jiro qiimeynta/daaweynta).

Si kastaba ha ahaatee, haddii baahidu ay tahay xaalad keliya, xaaladda lama daboolayo. Tusaalooyinka kormeerka/daryeelka xaaladeed waxay noqon karaan caawimo cunto, taageero gaaban ama dabagal joogto ah oo waalidiin badan ay siiyaan carruurta caafimaadka qaba.

Wareegtada r00-09 ee hoos timaada qodobka «"Baahida ilmaha ee kormeer iyo daryeel joogto ah"», waxaa lagu yiri:

«"Marka baahida kormeerka iyo daryeelka ay tahay mid xaaladeed, xaaladda lama daboolo. Tani, tusaale ahaan, waxay noqon kartaa marka ilmuhu u baahan yahay caawimo cunto quraac ama cunto kale oo keliya."» 

Maxkamadda Lambarka Bulshada waxay caddeysay in:

• waa in si gaar ah loo diiwaangeliyaa Waxa ilmuhu u baahan yahay caawimo, inta jeer iyo maxaa.
• Diyaargarow keli ah (inaad "meel u dhow" ama aad diyaar u ahaato) daruuri ma aha mid ku filan.