Ketina şêwirmendiyê ji bo nexşeyek yarmetiya lênihêrînê ya bi comerdî

Løvemammaen ji bo pêşniyara nûnerê ji bo plansaziyek yarmetiya lênêrînê ya bi comerdî, agahdariya şêwirdariyê ya nivîskî pêşkêş kiriye.

SV pêşniyarên jêrîn pêşkêş kir:

Storting ji hukûmetê daxwaz dike ku pêşnûmeyek ji bo zêdekirina sînorê dahatê ji bo kesên ku yarmetiya lênêrînê werdigirin pêşkêş bike, berî ku yarmetiya lênêrînê were qut kirin, ku li gorî sînorê dahata heyî ya ji bo astengdaran, ku niha 0,4 G e. Sînorê dahatê ji bo her sal salname û li ser bingeha guheztina mîqdara bingehîn a bîmeya neteweyî tê sererast kirin.

Storting ji hukûmetê daxwaz dike ku pêşnûmeyek ji bo sererastkirina qanûnê pêşkêş bike, da ku her kesê ku yarmetiya lênêrînê di rewşên ku zarok dimire, bikaribe yarmetiya lênêrînê bigire heya sê mehan, bêyî ku bala xwe bide ka meriv çiqas yarmetiya lênêrînê wergirtiye. ji kesên ku tenê destûr tê dayîn ku yarmetiya lênêrînê heta 30 rojên feydeyê mîna îro biparêzin.

Li jêr hûn dikarin têketinê bi tevahî bixwînin.

Ketina şêwrê ji bo pêşniyarên nûneran ji bo nexşeyek yarmetiya lênihêrînê ya bi comerdî

Løvemammaene rêxistinek serbixwe-teşhîs e ku ji bo agahdarkirin û baştirkirina mafên zarok û ciwanên bi nexweşî û cûdahiya fonksiyonel dixebite. Em ji bo piştgirî, azadî û wekheviya tevahiya malbatê dilgiran in. Rêxistin her ku diçe mezin dibe û heta 31.01.24 7869 endamên wê hene.

Ji bo kesên ku yarmetiya lênêrînê distînin sînorê hatiniyê zêde bikin

Di pilana yarmetiya lênêrînê de danasîna sînorê dahatê ya ku li gorî sînorê dahatê yê 0,4 G (li gorî 2024: NOK 47,448) guherînek maqûl û rast e ji bo baştirkirina jiyana malbatên bi zarok û ciwanên bi nexweşiya giran re.

Alîkariya lênêrînê ji hemî pîlanên din ên ewlehiya civakî pir cûda dibe. Cûdahiya herî mezin ew e ku nêrevanên ku yarmetiya lênêrînê distînin ne seqet in. Di heman demê de, yek ji şertên mafê tezmînata lênêrînê ew e ku hûn çavdêrî û lênêrînê berdewam bikin. Plana yarmetiya lênêrînê yekane pilana ewlekariya civakî ye ku ji bo ewlekariya civakî ya ku hûn distînin hewce dike ku hûn bi tevahî rojên xebatê (an guhên şevê) bixebitin. Ev kar bê navber, bêyî danê êvarê û şevê, bê mûçeyên zêde, bê betlane, bi teqawîdaneke xizantir û bê sîgorta birîna karî tê kirin û her weha dema ku me hebe kesek ji Daîreya Teftîşa Kar a Norwêcê li deriyê me naxe. 267 rojan rasterast xebitî. Ji ber vê yekê, nexşeya yarmetiya lênêrînê bi pileyên din ên ewlekariya civakî re nayê berhev kirin, ku tê vê wateyê ku hûn bi xwe nikarin bixebitin an jî ji bo çavdêriya domdar an pêkanîna karên taybetî yên giran heman hewcedariyên xwe destnîşan nakin.

Bi zêdekirina sînorê dahatê, dê û bavên ku yarmetiya lênêrînê distînin, ger karibin û bixwazin dikarin ji bilî "bavê zarokekî nexweş" tiştekî bikin. Dema ku we di karê xwe yê birêkûpêk de hemî hevkarên xwe bi demkî "winda kir" dê ji bo gelek ji van dêûbavan girîngiyek mezin hebe. Pêdivî ye ku meriv di rêxistinek berjewendîxwaz an di siyaseta herêmî de cîh bigire, beşdarî civakên nêrîna jiyanê û dilxwazî bibe, an wekî rahênerê futbolê ji bo tîmê xwişk û birayên zarokê nexweş re bibe alîkar, her çend zarokek we hebe jî. rawestana di karê asayî de dijwar an jî ne mumkun dike. Wekî ku rêzikname nuha ne, hûn nekarin ji bo dersekê xercek bistînin an jî hilberên ku hûn li malê li ser dixebitin êvaran li ser sofê bifroşin, bêyî ku ew wekî dahat were ragihandin. Heger zarokekî we yê nexweş tunebûya ku pêwîstî bi çavdêrî û lênêrîna domdar heye, hûn ê karibin di dema xwe ya vala de - li gel kar - bêyî ku ji meaşê we ji bo vê yekê ji meaşê we were birîn, di dema xwe ya vala de - li gel kar û xebatê - bidomînin û beşdar bibin. Divê Storting bibe alîkar ku pêşî li îzolasyonek bêkêmasî were girtin û hin beşdarbûn û tevlêbûna civakî ji bo wan nêrevanên ku fersendê wan hene bike.

Ji bo gelek ji van malbatan jî sûdmend e ku karibin dahatek zêde ya piçûk bistînin. Tevî ku bê guman me li Norwêcê plansaziyên baş ên refahê hene, lê xwedîkirina zarokên nexweş biha ye. Mînakî, di girêdana bîmeya gerîdeya NAV-ê de gelek lêçûn hene, ku wekî din we qet hewce nedikir, û ji ber vê yekê jî lêçûnên mazotê yên ji ber ku hûn nikaribin hilkişîna giştî bigirin û/an jî divê du otomobîl hebin. Herwiha behsa lêçûna zêde ya elektrîkê jî tê kirin alav û arîkar, hevalek bi xwe re bînin, û lêçûnên zêde ji bo kirê/deyn ji ber ku gelek hewcedariya wan bi cîh û xaniyên adapteyî hene (bê derenceyan, hilanîna banê, arîkariyên mezin, arîkar, alavên bijîjkî, madeyên vexwarinê, hwd.). Gelek nêrevanên ku yarmetiya lênêrînê distînin jî nikarin deynan bistînin, an jî çareseriyên dravdana qismî hilbijêrin. Sedem ev e ku bank û deyndêr yarmetiya lênêrînê wekî yarmetiya nexweşiyê dabeş dikin - dahatek neewle. Bi ser de, çend wergirên yarmetiya lênêrînê hene ku ji ber zêdebûna mûçeyê çend salan di rihetiyê de ne, yan ji ber ku di dema yarmetiya lênêrînê de karê xwe wenda kirine yan jî derfeta wan tune ku vegerin ser kar da ku karekî nû bistînin. hesabkirina hatinê. Bi tevayî, ev yek hin malbatan dixe nav rewşek dijwar de, ku li ser windakirina têkiliya bi jiyana kar re, ew jî têkiliya xwe bi civaka herêmî re an tevlêbûnek din a bikêrhatî ya civakî re winda dikin, û bi berdewamî di warê mezinbûna meaş û bihayê de li paş dimînin, û bi tu awayî derfeta anîna hin hatineke zêde nîne.

Alîkariya lênêrînê piştî mirina zarokek.

Wendakirina zarokê yek ji stresên herî xurt e ku mirov dikare bijî. Di heman demê de xemgîniya zarokê ji bo dêûbavên xemgîn jî encamên tenduristiyê yên giran heye. Digel vê yekê, rêzikên me hene ku cûdahiyê di navbera dêûbavên ku zarokê xwe ji ber nexweşiyê winda dikin de hene.

Rêzikên heyî yên ji bo yarmetiya lênêrînê:

“Wek qaîdeyek gelemperî, heke zarok di dema ku hûn yarmetiya lênêrînê distînin, hûn dikarin heta 30 rojan (6 hefte) yarmetiya lênêrînê bistînin. Dema ku we ji sedî 100 yarmetiya lênêrînê bi kêmanî sê salan wergirt, hûn dikarin heta sê mehan piştî mirina zarokê (12 hefte) yarmetiya lênêrînê bistînin. Pêdivî ye ku hûn ji bo sê salan bi berdewamî ji sedî 100 yarmetiya lênêrînê hebe. Bihevrebûn tê wê wateyê ku di navbera serdemên cuda de qut nebûye. Ger we di nav sê salan de yek an jî çend heyamên yarmetiya lênêrînê ya mezûnbûyî hebe, hûn dikarin heta 30 rojan (6 hefte) yarmetiya lênêrînê bistînin. Weke mînak, ger herî kêm sê sal an jî zêdetir ji sedî 50 yarmetiya lênêrînê hebe, piştî mirinê 30 rojan hûn ê yarmetiya lênêrînê bistînin."

Rêzikên heyî di navbera windakirina zarokek piştî sê salên tije ji 100 ji sedî yarmetiya lênêrînê, û hebûna yek an çend serdemên pileya yarmetiya lênihêrînê, an parvekirina ji sedî 100 yarmetiya lênêrînê di navbera dêûbavan de, xêzek dabeşkirina sûnî di nav mafan de derdixe. Di heman demê de di navbera dêûbavên ku zarokê xwe piştî sê salên tam li ser yarmetiya lênêrînê winda dikin û dêûbavên ku demek kurttir li ser yarmetiya lênêrînê heye, ango kêmtir ji sê salan, xetek dabeşkirina çêkirî heye.

Nîqaşa ku em pir caran dibînin ku dema ku dor tê ser vê cûdahiya sê salan tê bikar anîn ev e ku kesên ku ji sê salan zêdetir e bêkar in, dê hewceyê bêtir dem hewce bikin ku xwe sererast bikin û piştî mirina zarokê xwe vegerin ser kar, li hember kesên ku di heyama yarmetiya lênêrînê de hinekî xebitî, ango yarmetiya lênêrînê qedandibû. Ev, wekî ku em dibînin, bi tevahî xelet e. Ji ber ku ji bo demekê yarmetiya lênêrînê ya dereceyê hebû nayê wê wateyê ku we wekî normal xebitî û bi cîhê kar re têkiliya we ya birêkûpêk heye, hûn her weha pileya yarmetiya lênêrînê werdigirin ger we mehê tenê du demjimêran kar kiriye.

Hatina ser kar û kirina karên piçûk di heyamên ku hûn dikarin û firsend hebe dikare ji bo dêûbavên ku di rewşên dijwar de bi zarokên nexweşên giran re ne erênî be. Çend saetên ku we kar kiriye wê demê dibe sedema yarmetiya lênêrînê ya mezûnbûyî, û nîvîkirina dema yarmetiya lênêrînê piştî mirina zarokê. Ev ne hewce ye ku riya vegerê ya kar hêsantir bike, ji ber ku piştî mirina zarokê ji nû ve sererastkirina wê hêsantir nabe ji ber ku we di heyama sê salan de çend demjimêr an çend rojan xebitî. Belê, rêzik rê dide ku ev dêûbav çend demjimêrên ku dikarin bixebitin nexebitin, ji ber ku ev dê bibe sedema nîvîkirina heyama ku hûn paşê werdigirin, ku pir kes dê wê yekê nenirxînin. Ev hem ji bo civakê, hem jî ji bo derûniya dê û bavan neyînî ye.

Di pratîkê de, rêzik di navbera dêûbavên ku dibe ku di rewşên nexweşiyê yên pir dirêj û bêîstîkrar de bin, li wir hin serdemên aramtir hene ku dêûbav dikarin û dixwazin hinekî beşdarî jiyana xebatê bibin. Cûdahî jî di navbera dêûbavên ku dibe ku zarokên wan ên saxlem hebin û bi qursek çend mehan de bi nexweşiyek akût re çêbibin, an zarokên bi pirsgirêkên tevlihev ên ku dêûbav ji sedî 100 pereyê lênihêrînê ne hewce ne, lê yên ku diçin û tên. şert û mercên pêşkeftî yên tûjtir û demkurt ku zarok di dawiyê de dimire. Xerabûna bi vî rengî ya bilez a rewşa zarokê dê bi her awayî ji bo malbatekê giran be, û nayê fam kirin ku ew tenê 6 hefte (30 roj) yarmetiya lênêrînê piştî mirina zarokê werbigirin.

Di pirseke nivîskî de li ser rêziknameyên li ser yarmetiya lênêrînê û dema piştî mirinê ku ji bo wezîrê berê yê kar û tevlêbûnê Marte Mjøs Persen hatiye danîn, ew di paragrafa paşîn de destnîşan dike ku dêûbavên ku zaroka xwe wenda dikin dikarin salek piştî lênêrînê betlaneya nexweşiyê bistînin. yarmetî bi dawî dibe, eger ew nikaribin vegerin jiyana kar. Ev berevajî pêşnîyarên di rêbernameya raporkirina nexweşan de ye, ku tê teşwîq kirin ku ji raporkirina nexweşan dûr bikevin ger ku ew rewa be, li cîhê ku raporkirina nexweşî ya tam û dirêj bêhêvî ye, û tê teşwîq kirin ku li şûna raporkirina nexweşiyê kar were organîzekirin.

Di heyama betlaneya nexweşiyê de, divê kesê ku li betlaneya nexweşiyê ye, bi rêkûpêk ji bo hevpeyivînek bi GP re were cem hev, divê hewl were dayin ku ew kesê ku di betlaneya nexweşiyê de ye vegere ser karê xwe bi qismî an jî bi karên din ên xebatê. Ne nijadeke wisa ye ku hewcedarê şînê ye. Kesê xemgîn hewcedarê aramî û arîkariyê ye ku xemgîniyê bike. Di heman demê de ew e ku heke dêûbav dixwazin biçin betlaneya nexweşiyê, divê ew randevûyekê çêbikin û bi GP re hevdîtin bikin, û piştrast bin ku kardêr raporek dahatê ya nû pêşkêşî NAV-ê dike. Tişta herî dawî ku hûn di nîvê krîza herî mezin a jiyanê de hewce dikin, form û burokrasiya zêdetir e. Pergalek otomatîkî ya ku tê de dravê lênêrînê çend hefte an mehên din dimeşîne, heya ku dêûbav pêvajoya piştî mirinê, cenaze û hêj bêtir derbas bikin, û dibe ku amade bin ku vegerin ser karê xwe, dê kêmtir xem be û drav teserûf bike. ji bo kesên eleqedar.

Argumentek din a ku Mjøs Persen bikar aniye ew e ku dêûbavên ku zarokên xwe ji nişka ve winda dikin, mîna di qezayekê de, di bernameya yarmetiya lênêrînê de nînin û ji ber vê yekê dê pişt re demek yarmetiya lênihêrînê wernegirin. Em di wê baweriyê de ne ku dema ku em behsa şînê dikin divê ev dêûbav jî di nav de bin.

Têkiliya di navbera yarmetiya lênêrînê û ragihandina birînê de

Ji lêkolîna îroyîn a nûtir û nûvekirî ku li ser kîjan kar di warê piştgirîya bêrîkirinê de tê avakirin, em dizanin ku dêûbavên ku zarokên xwe wenda dikin, xetereyek zêde ya mirina xwe hene, ku ji bo dayikan di tevahiya jiyana xwe de berdewam dike, lê ji bo dêûbavan piştî demekê kêm dibe. Kesên bêber bêtir ji pirsgirêkên tenduristiya laşî re têkildar in, nemaze vê dawiyê piştî windabûnê. Lê bextewarî bi serê xwe sedemek ji bo betlaneya nexweşiyê nayê hesibandin û mafê we nade ku hûn mûçeya nexweşiyê bistînin.

Xemgînî ne nexweşiyek e, lê reaksiyonên xemgîniyê dibe ku hûn ji bo heyamekê nikaribin bixebitin. Lihevhatinek hewce ye ku xemgîniyê qebûl bike, ev e ku peyama xemgîniyê tê:

Rapora birînê dê bikaribe çarçoweyê bike ka rapora nexweşiya heyî ji bo dêûbavên ku zarokê xwe winda dikin çi dike.
Daxuyaniya mirinê dikare ji dêûbavên ku zarokê xwe ji nişka ve û ji nişka ve winda kirine û ji dêûbavên ku yarmetiya lênêrînê wergirtine re were dayîn.
Pêdivî ye ku agahdariya berevaniyê wekî ku pilana dravê lênihêrînê îro dike, bi tezmînata dahatiyê ji sedî 100 bixebite.
Pêdivî ye ku hişyariya mirinê ji bo sê mehan wekî berjewendiyek asayî were dayîn, û her weha pêdivî ye ku îmkana dirêjkirina sê mehan ji bo dêûbavên ku, li gorî nirxandinê, hewcedariya wan bi betlaneya mirinê ya din heye, û li cihê ku reaksiyonên xemgîniyê faktora serdest a dêûbavan e. asta bêhêzbûna ji bo kar.

Lê belê, em dixwazin bidin zanîn ku bi ti awayî behskirina bextê şûna hewcedariya yarmetiya lênêrînê di qonaxeke veguhêz de piştî mirina zarokê nagire. Heya ku gel nekare pilanek ragihandina bextreşiyê ya bê pêvajoyên burokratîk biafirîne, ku di nav karûbarê tenduristiyê û NAV-ê de têkiliyek dike û nîşanên astek bilind ên çareseriyên otomatîkî hildigire, û ku dêûbavan ji tevlêbûn, xebata zêde û rêveberiya formê xilas bike, wê hingê hewcedariya pereyê lênêrînê di veguheztinê de bi tevahî pêdivî ye. Hem di warê azmûn û hem jî di warê zanînê de tenê divê em diyar bikin ku baweriya me ku dê di demek nêzîk de çareseriyek wiha pêk were pir kêm e. Pêdivî ye ku hûn tenê li qonaxa herî dawî ya siyasî binêrin: pilana koordînatorê zarokan.

Bi salan nûnerên parlementoyê yên rastgir û çepgir jî vê yekê nîqaş dikin "Berê plana yarmetiya lênêrînê ya piştî mirina zarokekî têra xwe ne baş bû, niha hatiye xurtkirin". mîna ku ew di pilana yarmetiya lênêrînê ya heyî de cihêkariya bêrîkirinê diparêze. Tiştê ku heft sal berê bû (di pilana dravê lênihêrîna kevn a berî 2017-an de) ne girîng e û bi tu awayî alîkariya dêûbavên ku îro zarokên xwe winda dikin nake. Ev argumanek bi tevahî bêwate ye ku tenê dikare were red kirin. Em dikarin soz bidin nûnerên Storting ku hîn jî ji vê sedemê guman dikin, ku heke tiştek hebe ku dêûbavên ku nû zaroka xwe winda kirine li ser nefikirin, ew e ya ku beriya 2017-an qewimî.

Di heman demê de kesek napejirîne ku pilana yarmetiya lênêrînê di sala 2019-an de hate bihêz kirin. Pirsgirêk ev e ku bihêzkirin keyfî bû û ji ber vê yekê pilan niha li dijî bexşandinê cihêkarî ye, tenê li ser bingeha argumanek ku bêbingeh e bêrîkirin û dema piştî wê ji bo dê û bavên ku zarokên xwe winda dikin, gelo wan 3 meh an 3 sal yarmetiya lênêrînê wergirtiye. Mafê yarmetiya lênêrînê piştî mirina zarokekî divê ji bo her kesê ku berî mirina zarokê yarmetiya lênêrînê wergirtiye yek be. Xercên di vê pêwendiyê de, ger Storting ji bo sê mehan piştî mirina zarokê piştgirî nede mafên wekhev ên yarmetiya lênêrînê, di her rewşê de dê tenê bikeve binê budceyek din, wek mînak yarmetiya nexweşiyê. Di vî warî de, dewlet bi nehiştina verastkirina veguhêz a yeksan, quruşek jî xilas nake.

Hejmara zarok û ciwanên di bin 18 saliyê de ku her sal dimirin bi îstîqrar e. Ji van hinek qeza, hinek xwekuştin, hinek SIDS, hinek bi narkotîkê, hinek kuştin û hinek jî bi navê faktorên derve ne. Yên mayî mirinên di dema nûbûyî de, nexweşiyên jidayîkbûyî û malformasyon, penceşêr û nexweşiyên pêşverû ne. Ji ber vê yekê her kes di rêza yekem de nakeve bin pilana yarmetiya lênêrînê. Di nebûna hejmarên nûtir de û ji ber ku hejmara zarokên di bin 18 saliyê de ku salane dimirin sal bi sal tam aram e, em ji hejmarên herî dawî yên berdest ên sala 2017an dest pê dikin. Hejmarên NAV diyar dikin ku di sala 2017 de 126 zarok mirine. dê û bavên wî berî mirinê yarmetiya lênêrînê standibûn. Hin ji van zû vedigerin ser karê xwe, yên din na. Ji ber vê yekê hûn (siyasetmedarên meclîsê) li ser zêde û kêm sed dêûbav nîqaş dikin. Weke ku bûdceya dewletê bi ser dikeve. Ewqas şerm e ku diêşe. An jî wekî ku nûnerê Stortingê Mímir Kristjánsson sala borî ji Nettavisen re got: "- Ger hûn bikarin hinek pere li ser vê planê teserûf bikin jî, dibê em çiqasî welatekî dîn bin?"

Ger mijarek hebe ku partiyên di Storting de bêyî ferqa partiyê li ser li hev bikin, ew jî ev e.

Dayikên şêr piştgirî didin pêşniyara nûnertiyê bi tevahî.

Bi silavên herî baş

Løvemammaene