ኣብ ኮሙንን ምምሕዳራዊ ኮሚቴን መስርሕ ምጽራይ

ሎሚ ምክትል መራሒት ከተማ ሎቨማማነ ኤሊን ጉናርሰን ኣብ ኮሚቴ ኮሙንን ምምሕዳርን ብዛዕባ ባጀት እታ ግዝኣት 2025 ኣብ ዝተኻየደ ኣፋዊ መስርሕ ተሳቲፋ።ኤሊን ብዛዕባ ሳዕቤን ድኹም ፋይናንስ ኮሙንን ንደቅናን መንእሰያትናን ብኸመይ ከም ዝጸልዎምን ተዛሪባ። ኣብ ታሕቲ ኣብ ኣፋዊ መስርሕ ፍርዲ እንታይ ከም ዝተባህለ፡ ከምኡ’ውን ከም ጽሑፋዊ እታው ዝቐረበ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።

"ኣብ መጀመርታ ብዛዕባ ሳዕቤን ድኹም ፋይናንስ ኮሙንን ነዊሕ መስርሕ ጉዳያትን ገለ ክብል እደሊ።" ብዙሓት ኮሙናት ኣብ ትሕቲ ፋይናንሳዊ ጸቕጢ ስለዘለዋ ኣድላዪን ሕጋውን ኣገልግሎት ንምሃብ ይቃለሳ። ኮሙናት ክቖርጻ ኣብ ዝግደዳሉ እዋን፡ ትሑት ደረት ዘለዎም ቅድመ-ምድላዋትን ዘይሕጋዊ ቅድመ-ምድላዋትን እውን ቀዳምነት ከም ዝኣትዉ ንፈልጥ ኢና። እዚ ብፍላይ ንህጻናትን መንእሰያትን ከምኡ’ውን ስንኩላን ይምልከት፣ ንኣብነት። ዝተዳለወ ናይ ትርፊ ግዜ ኣገልግሎት፣ ንኣዝማድ ዝኸውን ደገፍ ኣገልግሎት፣ ስነ-ኣእምሮኣዊ ማሕበራዊ ስጉምትታትን ትሑት ደረት ዘለዎ ኣገልግሎት ጥዕና ኣእምሮን። 

ኣብዛ ሃገር ሓደ ኮሙን ኣብ ሞንጎ ኣትዩ ክንደይ ናይ BPA ሰዓታት ክትረክብ ከም እትኽእል ደረት ከም ዝገበረት ይፍለጥ። ኮሙናት ገንዘብ ንምቑጣብ ዘይሕጋዊ ውሳነታት ክወስዳ ምርኣይ ሓደጋ ኣለና። እዚ ነቶም ድምጺ ዘይብሎም - ሕማምን/ወይ ስንክልና ዘለዎም ህጻናትን መንእሰያትን ክጸልዎም እዩ። እዚ ዕላማ ዝገበረ ጉጅለ ድሮ ብመንጽር ተወሳኺ ክንክን፡ ምውህሃድ፡ ተነጽሎ፡ ሕጽረት ናይ ትርፊ ግዜ መሳለጥያታት፡ ብሕማም ዝልለ ዘይግመት መዓልታዊ ህይወት ኣጸጋሚ እዋን ኣለዎን ኣብ ምሕረት ጽቡቕ ናይ ኮሙን ውሳነታት ይርከቡን። ሓደ ዓይነት ዕላማ ዝገበረ ጉጅለ ነዊሕን መወዳእታ ዘይብሉን መስርሕ መመልከቲን ይግባይን የጋጥሞ፡ እዚ ድማ ብዘሕዝን መንገዲ ሓያሎ ዓመታት ክወስድ ይኽእል። ኣብ መወዳእታ ውሳነ ምስ ዝውሰድ፡ ኣድላይነት ሓገዝ ኣዝዩ ተቐይሩ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ኣብ ዝኸፍአ ኩነታት ድማ እቲ ቆልዓ ኣብ ሪጋ ይግባይ ይመውት። 

ኣዝዩ ጽኑዕ ዝኾነ ባጀት መንግስቲ ካብቲ ኮሙን እኹልን ቅኑዕን ኣገልግሎት ናይ ምሃብ ዓቕሙ ዝሓልፍ ኮይኑ፡ ብፍላይ ንኣባላትና ኣዝዩ ክሃርሞም እዩ። እተን ኣዴታት ኣንበሳ ብዛዕባ እቲ ንደቅናን መንእሰያትናን ዝወሃብ ኣገልግሎት ኣዝየን ይሻቐላ እየን።"

ናይ ፅሑፍ ናይ ምምኽኻር እታው፤

ናይ ምስማዕ እታው ንፕሮፕ. 1 S (2024-2025) ካብ ሎቨማማነ 

እተን ኣዴታት ኣንበሳ ኣብ ሃገራዊ ባጀት ንዘሎ ምዕራፋት ኮሚቴ ኮሙንን ምምሕዳርን ርእይቶ ክህባ ይመርጻ።

ፖሊሲ ኣባይትን ቀዳምነታትን መንግስቲ

ኣብቲ እማመ ብዙሕ ግዜ መንግስቲ ንሜልድ ይጠቅስ። መግለጺ ኣባይቲ ቅዱስ 13 – ኣብ 2024 ዝተቐበሎ ኩለመዳያውን ንጡፍን ፖሊሲ ኣባይቲ፡ ኣብዚ ሓደ ካብቲ ትኹረት ዝግበረሉ መዳያት ዝያዳ ሰባት ናይ ገዛእ ርእሶም ገዛ ናይ ምውናን ዕድል ክህልዎም ኣለዎ። ጸብጻብ ኣባይቲ ብተወሳኺ ኮሙናት ጽቡቕን ዝተፈላለየን ከባቢታት ኣባይቲ ከመቻችኣን ኣብ ፖሊሲ ኣባይቲ ንጡፍ ተራ ፖሊሲ ኣባይቲ ክጻወታ ከምዘለወን ይሕብር።

ሲ.ኣር.ፒ.ዲ.፣ ውዕል መሰላት ስንኩላን ሕቡራት ሃገራት፡ ዓንቀጽ 19 መሰል፤  

• ሓደ ሰብ ኣብ ዝደለዮ ቦታ ምንባር  

• ምስ ዝደለኻዮ ክትነብር  

• ሓደ ሰብ ኣብ ፍሉይ መልክዕ መነባብሮ ክነብር ከም ዘይብሉ  

• ኣብ እትነብረሉ ቦታ ኣገልግሎት ክትረክብ ከም ዘለካ  

ኣብዚ ቀረባ እዋን ሓያሎ ጸብጻባት ማዕከናት ዜና፡ ከቢድ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ስንኩላን ዝሰነዱ ኮይኖም፡ እተን ኮሙናት ክሳብ ክንደይ ክኸዳ ከምዘለወን ዘርኢ እዩ። ሓያሎ ስድራቤታትን መንእሰያት ዓበይትን ብዛዕባ ግዱድ ምግዓዝን ዘይጭዋ ኩነታት መነባብሮን ይዛረቡ።  

መንግስቲ ንCRPD ኣብ ሕጊ ኖርወይ ንምሕዋስ ይሰርሕ ከምዘሎ ባንዴራ ይገብር፣ እዚ ዕማም እዚ ብናህሪ ንድሕሪት ዝስሕብ ይመስል። መንግስቲ ኣብቲ ንፖሊሲ ኣባይትን ባንኪ ኣባይትን ዝምልከት ናይ ባጀት እማመ፡ ኣብ 167 ገጻት ዘለዎ ኣቀራርባ ሓንሳብ ንCRPD ዘይጠቐሶ ምዃኑ፡ እዚ ስራሕ ብሓቂ ናብኡ ክወርድ ከሎ ክሳብ ክንደይ ቀዳምነት ከም ዘለዎ ዘርኢ እዩ። ሎቨማማነ፡ እቲ ዝወሓደ ትጽቢት ክግበር ዝኽእል፡ ነቲ ምልክታ ኣባይትን ቀዳምነታት ባንክ ኣባይትን ክውከስ ከሎ፡ CRPD ከም መሰረት እውን ይጥቀመሉ ምዃኑ ይኣምን።

ምስኡ ዝኸይድ ምስክር ወረቐት

ብዙሓት ኮሙናት ክሳብ ሕጂ ነቲ ባዕለን ዝወሰድኦ ታሕተዋይ ገደብ ዕድመ 8 ዓመት ይለማመዳ።

ኣብ መርበብ ሓበሬታ ቡፍድር፡ ኣብቲ መምርሒ ከነንብብ ንኽእል ኢና፤

ምስኡ ዝኸይድ ምስክር ወረቐት – ኣመልካቲ ሃገራዊ መምርሒታት 

5. ገደብ ዕድመ  

ናይ መሓዛ ምስክር ወረቐት ንምርካብ ላዕለዋይ ወይ ታሕተዋይ ገደብ ዕድመ የለን፣ እቲ ኣድላይነት ተሰኒዱ እንተኾይኑ። ንትሕቲ ዕድመ ትምህርቲ ንዘለዉ ህጻናት፡ እቲ ህጻን ካብቲ እቲ ህጻን ስንክልና እንተዘይህልዎ ዝነበረ ዝያዳ ብጻይ ከም ዘድልዮ፡ ስለዚ ድማ ተወሳኺ ወጻኢታት ከም ዝፍጸም ክስነድ ኣለዎ፡ ምስቶም ኣብቲ ዝሳተፉ መዛኑኡ ክነጻጸር ከሎ ተመሳሳሊ ዓይነት ንጥፈታት። እዚ ማለት ብፍላይ ሰፊሕ ሓገዝ ዘድልዮም ህጻናት ኣለዉ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ንእስነቶም ጀሚሮም ናይ መሓዛ ምስክር ወረቐት ክወሃቦም ዝኽእል። 

ቡፍድር ንናይ ብጻይ ምስክር ወረቐት ዝወሓደ ናይ ዕድመ ገደብ ከምዘየለ ንጹር ምዃኑ ኣዝዩ ፍሉይ እዩ፣ ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ድማ እተን ኮሙናት ብትሑት ዕድመ ምኽንያት እምቢታ ምሃብ ክቕጽላ ይፍቀደለን እዩ። ሎቨማማመን ኣብ ኮሙናት ንስንኩላን ዝኸውን ዘይምቹእ ፍልልያት ንምእላይ፡ ናይ መሓዙት ምስክር ወረቐት ሕጋዊ ክኸውን ከምዘለዎ ብተደጋጋሚ መዝጊቦም እዮም። ዞባዊ ጉጅለ ሎቨማማነ፡ ንኮሙናት ብዛዕባ መምርሒ ቡፍዲርን ንምንታይ ነቲ ገደብ ዕድመ ምእላይ ኣገዳሲ ምዃኑን ንምሕባር ንነዊሕ እዋን ሰሪሑ እዩ። ሕጂ ብዙሓት ኮሙናት ነቲ ታሕተዋይ ገደብ ዕድመ ኣልዒለንኦ ክኾና እንከለዋ፡ ሓያሎ ድማ ንሕቶታት መልሲ ኣይህባን። እዚ ኣብ መሰላት እንተዘይተሰኒዱ፡ ህጻናት ምስ መዛኑኦም ብማዕረ ክሕዙ ንኽኽእሉ ኣብ ሰናይ ድሌት ናይቲ ኮሙን ጽግዕተኛታት እዮም።  

ናይ መሓዙት ምስክር ወረቐት ዕድመ ብምእላይ፡ እቲ ናይቲ ኮሙን ምሕደራ ጉዳይ እውን ይቐልል፡ ምኽንያቱ እቲ ኣካያዲ ጉዳይ ኣድላይነት ምግምጋም ጥራይ እዩ ዘድልዮ። ከም ዝፍለጥ ከምዚ ዓይነት ለውጢ ንመንግስቲ ይኹን ንኮሙን ፋይናንሳዊ ጽልዋ ዘይህልዎ፡ ኣድልዎን ምፍልላይን ከም ዝከላኸል ዘረጋግጽ እዩ። 

ምስ ሰናይ ሰላምታ  
Løvemammaene