ናይ ግብሪ ምልክታ

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ኣብ ወርሒ መጋቢት/ሚያዝያ፡ ኩሉ ሰብ ደሞዝ፡ ጡረታ ወይ ማሕበራዊ ድሕነት ዝረክብ፡ ናይ ግብሪ ምልክታ ይረክብ። ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ ኣታዊኻ፡ ምጉዳል፡ ንብረትካን ዕዳኻን እዩ። ኣብ ግብሪ ብዙሕ ከም ዘይትኸፍል ንምርግጋጽ፡ ኣብ ግብሪ ምምላስ ዘሎ ሓበሬታ ቅኑዕ ምዃኑ ከተረጋግጽ ኣለካ።

ብዛዕባ ግብሪ ምምላስ

ዋላ እኳ እቲ ግብሪ መመልከቲኻ ኣቐዲሙ እንተተመልአ፡ ናይ ግድን ምሉእ ብምሉእ ከምዘይተመልአ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ። ኣብቲ ናይ ግብሪ ምምላስ ኣቐዲሙ ዘይተመልአ ምጉዳል ክትረክብ መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።

ምጉዳል ግብሪ ምጉዳል ካብ ኣታዊኻ ክትቆርጾ እትኽእል ወጻኢታት እዩ፣ ስለዚ ኣብቲ መኽሰብ ጥራይ ግብሪ ትኸፍል። ወጻኢታት ብዝበዝሐ መጠን፡ ኣብ ግብሪ ትኸፍል ትውሕድ። በዓል መዚ ግብሪ ናቱ ኣለዎ። ናይ ምጉዳል ተቖጻጻሪ ኣየኖት ምጉዳል ክትረክብ መሰልካ ከም እትኽእል ንምርኣይ ክትጥቀመሉ ትኽእል ኢኻ።

እቲ ናይ ግብሪ ምምላስ ናይ መወዳእታ ግዜ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት 30 ሚያዝያ እዩ። ጌጋታት እንተረኺብካ ወይ ሓድሽ ወይ ዝተደናጐየ ሓበሬታ እንተረኺብካ፡ ዋላ ድሕሪ እቲ ናይ መወዳእታ ግዜ ክትቅይርን ከተቕርብን ትኽእል ኢኻ።

ወጻኢታት ክንክን ህጻናት - ምጉዳል ወለዲ

ንመን?

ኣብ መወዳእታ 2022 ዕድሚኦም 11 ዓመትን ትሕቲኡን ቆልዑ እንተሃልዮምኻ፡ ንወጻኢታት ክንክን ህጻናት ምጉዳል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።

ዕድሚኦም 12 ዓመትን ልዕሊኡን ዝኾኑ ፍሉይ ድሌት ዘለዎም ቆልዑ እንተሃልዮምኻ፡ ንወጻኢታት ክንክን ህጻናት እውን ምጉዳል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ቅድመ ኩነት እቲ ኣድላይነት ብፍላይ ዓቢ ክኸውን ኣለዎ ከምኡ’ውን ካብ ሓኪም ምስክር ወረቐት፣ መከላኸሊ ህጻናት ወይ ተመሳሳሊ፣ ኤጀንሲ ግብሪ እንተሓቲቱ ከተርኢ ክትክእል ኣለካ።

ንምንታይ ኢኻ ምጉዳል ክትረክብ ትኽእል?

ብተግባር እዚ ማለት ነዞም ወጻኢታት ምጉዳል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ፤

• መዋእለ ህጻናት
• መዓልታዊ ክንክን ህጻናት
• ድሕሪ ትምህርቲ መደብ (SFO/AKS) ከምኡ’ውን ድሕሪ ትምህርቲ ዝካየድ መደብ ኣማራጺ ናይቲ ኣብ መባእታ ቤት ትምህርቲ ድሕሪ ትምህርቲ ዝግበር መደብ እዩ።
• እዚ ናብ ስራሕ ዝኸይድ መንገዲ እንተኾይኑ ካብን ናብን መኪና ምዝዋር። መሰል ምጉዳል መሰል ዝህብ ናይቲ ተወሳኺ ምዝዋር ወጻኢታት እዩ። ብመኪና ናብ ናይ ገዛእ ርእስኻ ስራሕ እንተዘይተጓዒዝካ፡ ንብምሉኡ እቲ ጉዕዞ ዝኸውን ወጻኢታት ክትሕስቦ ኣለካ።
• ተወሳኺ ናይ መገሻ ወጻኢታት ንመጓዓዝያ ናብ ኣላዪ ህጻናት። ነዚ ተወሳኺ ድራይቭ ብምእታው ኣስልጦ እቲ ናይ ጉዕዞ ምጉዳል ካልኩሌተር.
  - ኣብ መንጎ ገዛን ስራሕን ንዝግበር ጉዕዞታት ከምቲ ንመጉዳእቲ ዝኸውን መጠን ትጥቀም። ን2022 ዝኸውን ዋጋ 1.70 ንሓደ... ኪ.ሜ.
• ኣላዪት ህጻናት
• ንኣገልግሎት ክንክን ህጻናት ንምድላው ዝኽፈል ክፍሊት
• Au pair

እቲ ምጉዳል ክንደይ እዩ?

እቲ ምጉዳል ኣብ 25 ሽሕ ክሮነር ዝተሓጽረ እዩ። ንሓደ ቆልዓ፡ ድሕሪኡ ድማ 15 ሽሕ ክሮነር። ንነፍሲ ወከፍ ቆልዓ ኪኖ ሓደ። ስለዚ እቲ ዝለዓለ ምጉዳል ንኽልተ ህጻናት 40 ሽሕ ኖርኮ እዩ። ከምኡ’ውን ንሰለስተ ህጻናት 55 ሽሕ ክሮነር።

ዝለዓለ ምጉዳል ዝውስን ኣብ 31/12/2022 ብዝሒ ህጻናት እዩ። ክልተ ትሕቲ 12 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ እንተሃልዮምኻ፡ ዋላ ንሓደ ካብቶም ቆልዑ ጥራይ ዝቑረጽ ወጻኢታት እንተሃለወካ፡ እቲ ዝለዓለ ገደብ 40,000 ኖርካ እዩ።

እቲ ምጉዳል ኣብ መንጎ ናይ ሓባር ቆልዑ ዘለዎም መጻምድቲ/ሓባራዊ ነበርቲ ብኸመይ ይዕደል?

እቲ ዝተጸብጸበ መጠን ገንዘብ/ዝጎደለ መጠን ገንዘብ ብኣውቶማቲክ ኣብ መንጎ መጻምድቲ/ሓባራዊ ነበርቲ ምስ ናይ ሓባር ቆልዑ ብማዕረ ይዕደል።

ናይ ሓባር ቆልዑ ዘለዎም መጻምድቲ/ሓባራዊ ነበርቲ ንመቑረጺ ዝኸውን ናይ ሓባር ዝለዓለ መጠን ገንዘብ ኣለዎም። ነቲ ምጉዳል ብናጽነት ኣብ መንጎኦም ክዕድልዎ ይኽእሉ እዮም፡ ድሕሪኡ ግን ክልቲኦም ንመመልከቲ ግብሪ ክቕይሩ ኣለዎም።

NB! እቲ ምጉዳል ሓደ ካብቶም ናይ ሓባር ቆልዑ ዘለዎም መጻምድቲ/ሓባራዊ ነበርቲ ኣሉታዊ ተራ እቶት (እቲ ምጉዳል ካብቲ ኣታዊ ዝዛይድ) ክረክብ ዝገብር እንተኾይኑ፡ ናብቲ ኣብ ናይ ሎሚ ዓመት ግብሪ ምምላስ ዝለዓለ ኣታዊ ዘለዎ ካባኻትኩም ከተሰጋግሮ ይግባእ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ እቲ ምጉዳል ናብ ዝቕጽል ዓመት ክሰጋገር ስለዘይክእል እዩ።

ኣብ ምምላስ ግብሪ ብኸመይ ይኣቱ?

ቅድሚኡ ዝተመልአ

እቲ ምጉዳል ኣብ ግብሪ መመልከቲኻ ኣቐዲሙ ክምላእ ኣለዎ። እቲ ድምር ኣብቲ ዝኸፈልካሉ ሰብ ኣብ ዝተጸብጸበ ዝተመርኮሰ እዩ፣ ስለዚ ኩሉ ቅኑዕ ምዃኑ ኣረጋግጽ።

መዋእለ ህጻናትን መዘናግዒ ትካላትን ብዛዕባ ወጻኢታት ወለዲ/ኣላዪት ንፓስፖርትን ክንክን ህጻናትን ዝምልከት ሓበሬታ ክሕብሩ ግዴታ ኣለዎም። እቲ ወጻኢታት ኣብቲ ናይ ግብሪ ምምላስ ኣቐዲሙ እንተዘይተመልአ፡ ሕጂ’ውን ምጉዳል ክትሓትት ትኽእል ኢኻ፡ እንተኾነ ግን ኤጀንሲ ግብሪ እንተሓቲቱ ነቲ ወጻኢታት ክትስነዶ ክትክእል ኣለካ።

ናይ ገንዘብ ደገፍ ነቲ ምጉዳል ኣይቅንሶን እዩ።

ኤጀንሲ ግብሪ ኖርወይ እንታይ ዓይነት ናይ ሰነድ ረቛሒታት የቐምጥ?

• ኣብ ግብሪ ምምላስ ንዘይተመልአ ወጻኢታት ፓስፖርትን ምጽባቕን እዚ ብኦርጅናል ቫውቸራት ክስነድ ኣለዎ ኣብኡ ስምን ኣድራሻን ናይቲ ተቐባሊ ክግለጽ ኣለዎ።
• ብሰንኪ ፍሉይ ክንክንን ምሕብሓብን ን12 ዓመትን ልዕሊኡን ዝዕድሚኦም ህጻናት ፓስፖርትን ክንክንን ናይ ምጉዳል ጠለባት ኣብ ዝቐርበሉ እዋን፡ እቲ ኣድላይነት ብናይ ሓኪም ምስክር ወረቐት፡ ሓለዋ ህጻናት ወይ ተመሳሳሊ ክስነድ ኣለዎ።
• ልዕሊ 10 ሽሕ ክሮነር ዝኾነ ወጻኢታት ክኸውን ይግደድ። ዓመታዊ መሰረት ብምግባር፡ ምጉዳል ንምርካብ ብባንክ ወይ ካብ ደሞዝ ምጉዳል ክኽፈል ኣለዎ። ክፍሊት ብባንክ ስቴትመንት ወይ ብናይ ክፍሊት ስሊፕ ክስነድ ኣለዎ።

ንናይ ሕማም ወጻኢታት ፍሉይ ምጉዳል

ብሰንኪ ሕማም ወይ ድኻም ዓቢ ወጻኢታት እንተሃልዩካ፡ ፍሉይ ምጉዳል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ብሕቶ እቲ ሕማም ወይ ድኽመት ብሕክምናዊ ምስክር ወረቐት ክስነድ ኣለዎ።

NB! እቲ ንዓበይቲ ወጻኢታት ሕማም ዝምልከት ፍሉይ ምጉዳል ዝምልከት ድንጋገ ካብ ዓመት እቶት 2012ን ሓዊሱን ተሰሪዙ’ኳ እንተሎ፡ ክሳብ ሓድሽ ስኬም ዝጸድቕ ግን ነቲ ፍሉይ ምጉዳል ደረጃ ብደረጃ ዘወግድ መሰጋገሪ ሕግታት ተቐሚጡ ኣሎ።

እቶም መሰጋገሪ ሕግታት ንመን ይምልከቱ?

ብመሰረት መሰጋገሪ ሕግታት ምጉዳል ምቕባል ቅድመ ኩነት ንዓበይቲ ወጻኢታት ሕማም ናይ እቶት ዓመታት 2010ን 2011ን ፍሉይ ምጉዳል ተቐቢልካ ምህላውካ እዩ፣ ንናይ እቶት ዓመታት 2012 – 2022 እውን ፍሉይ ምጉዳል ክትረክብ ኢኻ፣ ቅድመ ኩነት ፍሉይ ምጉዳል እንተኾይኑ ተራኺቡ።

ንዓመታት እቶት 2013 – 2022 ንዓበይቲ ወጻኢታት ሕማም ፍሉይ ምጉዳል ምስ 67 % ናይቲ ዝቑረጽ ወጻኢታት ክወሃብ ኣለዎ። እዚ ምንካይ ኣብ እዋን ውሳነ ብመካኒካዊ ኣገባብ ብመንገዲ እቲ ስርዓት ይፍጸም። እዚ ማለት ካብቲ ዝቑረጽ ወጻኢታት 100 % ኣብ ግብሪ ምምላስካ ከተእቱ ኣለካ።

ብዛዕባ ወጻኢታት ሕማም ዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብዚ.