ናይ ምዝራብ ቴራፒስትን ናይ ድምጺ ፔዳጎግን።

ሓደ ናይ ምዝራብ ሓኪም ዝተፈላለየ ዓይነት ናይ ርክብ ጸገማት ዘለዎም ህጻናትን መንእሰያትን ይምርምርን ይሰርሕን። ምሉእ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ናይ ምዝራብ ቋንቋ፣ ሓፈሻዊ ናይ ቋንቋን ናይ ምዝራብን ጸገም፣ ናይ ድምጺ ጸገም፣ ናይ ምዝራብ ስሉጥነት ጸገም (ምሽርሻር ወይ "ሃዳሚ ዘረባ")፣ ናይ ምዝራብ ድምጺ ጸገም፣ ፍሉይ ናይ ቋንቋ ጸገም፣ ናይ ምብላዕ ጸገምን ዲስፋጅያን (ናይ ምውሓጥ ጸገም) ክህልዉ ይኽእሉ።

ሓደ ሰብ ናይ ምዝርራብ ጸገም ክህልዎ ዝኽእል ብዙሕ ምኽንያታት ኣሎ። ብሰንኪ ተፈጥሮኣዊ ሕማም ወይ ኩነታት ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ከም ንኣብነት። ጂን ምትዕርራይ፡ ኦቲዝም ወይ ስንጥቕ ዝበለ ከንፈርን መንከስን ምዃኑ’ዩ። ንገሊኦም፡ ብሰንኪ ሕማም ወይ መጉዳእቲ ኣብ ዳሕረዋይ ህይወቶም ክኸውን ይኽእል፡ ከም ንኣብነት። መኒንጅይትስ ወይ ድሕሪ ሓደጋ ምጉዳል ሓንጎል። 

ናይ ምዝራብ ቴራፒስት ኣብ መዋእለ ህጻናት፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ፒፒቲ፡ ማእከላት ብቕዓት፡ ማእከላት ተሃድሶ፡ ናይ መመገቢ ጋንታታትን ሆስፒታላትን፡ ከምኡ’ውን ካልእ ኣገልግሎታት ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም።

ቋንቋ ሓይሊ እዩ! ርክብ ንማሕበራዊ ምዕባለን ተሳትፎን፡ ናጽነት፡ ምትእትታው፡ ትምህርትን ትምህርትን፡ ከምኡ’ውን ንዝያዳ ናብ ብጽሕና ኣገዳሲ እዩ።

ብዛዕባ ምዕባለ ቋንቋ ውላድካ እንተተሻቒልካ፡ ካብ ሓኪም ዘረባ ገምጋም ክትሓትት ክትቀልጥፍ ኣለካ።

ብኸመይ ሓገዝ ትረክብ?

ብዛዕባ ስክፍታታትካ ምስ ሰራሕተኛታት መዋእለ ህጻናት ወይ ቤት ትምህርቲ ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ። እቲ ናይ መዋእለ ህጻናት ወይ ቤት ትምህርቲ ነቲ ህጻን ናብ ፒፒቲን/ወይ ናብ ናይ ምዝራብ ቴራፒስትን ክሰዶ ይኽእል። ንስኻ ከም ወላዲ ንውላድካ ብቐጥታ ናብ ፒፒቲ ባዕልኻ እውን ክትውከሶ ትኽእል ኢኻ፣ ንኣብነት። ካብ መዋእለ ህጻናት/ቤት ትምህርቲ ርድኢት እንተዘይተማሊእካ። ማእከል ጥዕና፡ ሓፈሻዊ ሓኪም ወይ ካልኦት ሰራሕተኛታት ጥዕና እውን ናብ ፒፒቲ ሪፈራል ክሕግዙ ይኽእሉ። ብዛዕባ ፒፒቲ ዝያዳ ኣብዚ ኣንብቡ።.

ሓደ ናይ ምዝራብ ሓኪም ኣብ ካልእ ነገራትን ክሕግዝ ይኽእል እዩ።

• ስልጠና ቋንቋ
• ኣምር ርድኢት
• ናይ ስልጠና ድምጽታት፡ ንጸገማት ኣደማምጻ ዝኸውን ኣቃውማ ቃላት
• ንጸገማት ስሉጥነት ዘረባ ብኸመይ ንገጥሞምን ነሰልጥኖምን።
• ናይ ኣፍ ሞተር ምውስዋስ ኣካላት
• ናይ ምብላዕ ስልጠና
• ጭቡጥን ምሳልያዊን ቋንቋ ምጥቃም

ካብቲ ኮሙን ወጻኢ ኣገልግሎት ፍወሳ ዘረባ ዝህቡ ኣካላት እውን ኣለዉ።

ሃቢሊቴሽን ንህጻናትን መንእሰያትን (HAB/HABU)

ውላድካ ብተፈጥሮ ወይ ብኣግኡ ዝረኸቦ ናይ ተግባር ፍልልይ እንተሃልይዎ፡ ሓኪም ሆስፒታል እውን ናብ HABU ክውከሰካ ይኽእል እዩ። ሃቡ ኣብ ውሽጢ እቲ ፍሉይ ኣገልግሎት ጥዕና ዝርከብ ብዙሕ ዓውድታት ዝሓቖፈ ኣካል ኮይኑ፡ ንጸገማት ቋንቋ፡ ጸገማት ኣመጋግባ ከምኡ’ውን ASK (Alternative and Supplementary Communication) ሓዊሱ ዝምርምር፡ ዝምርምር፡ ዝሕክም፡ ዝመርሕን ዘመቻችእን እዩ።

ኣብዚ ብዛዕባ ዝያዳ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። ሕተት፣ ብዛዕባኡ ድማ ኣብዚ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። ሃቡ.

ናይ ምዝራብ ቴራፒስት ኣብ ናይ ብሕቲ ልምምድ

ብመንገዲ ሄልፎ፡ እቲ ኮሙን ንጠለባት ውላድካ ዝኸውን ጽቡቕ ቅድመ-ምድላው ወይ ጽቡቕ እኹል ክእለት እንተዘይብሉ፡ ካብቶም ብውልቂ ዝሰርሑ ናይ ምዝራብ ፍወሳ ሕክምናዊ ሓገዝ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።

ናይዚ ኣብነት ድማ ማእከል ቋንቋ ህጻናት ኮይኑ፡ ንዓበይቲ ናይ ቋንቋ ብድሆታትን መብዛሕትኡ ግዜ ድማ ዓበይቲ ዝተሓላለኹ ጸገማትን ዘለዎም ህጻናት ዝሕግዝ ማእከል ብቕዓት እዩ። ማእከል ቋንቋ ህጻናት ንቋንቋን ኣፋዊ ሞተር ስልጠናን ዝምጥን ሓገዛት ኣብ ምርካብ ገምጋም፣ ስልጠና፣ መምርሕን ሓገዝን ይህብ። ኣብ ምብራቓዊ ኖርወይ እዮም ዝነብሩ።
ኣብዚ መርበብ ሓበሬታ ማእከል ቋንቋ ህጻናት ክትዕዘቡ ትኽእሉ ኢኹም።.

ብዛዕባ ረብሓታት ንሓካይም ምዝራብ ዝያዳ ኣንብብ ካብ... ሄልፎ ኣብዚ.

ድምጺ ፔዳጎግ እንታይ እዩ?

ሓደ ናይ ድምጺ ስነ-ምምሃር መብዛሕትኡ ግዜ ብስነ-ምምሃር ወይ ፍሉይ ስነ-ምምሃር ናይ መጀመርታ ዲግሪ ኣለዎ፣ እዚ ድማ ብናይ ክልተ ዓመት ማስተርስ ዲግሪ ምስ ስፔሻላይዜሽን ኣብ ድምጺ ስነ-ምምሃር ዝተሃንጸ እዩ። እቲ ሓኪም ስነ-ስምዒት ምስ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ምጉዳል መስምዒ/ጸገማትን ርክብን ዝተኣሳሰሩ ብድሆታት ዘጋጥሞም ህጻናትን ዓበይትን ይሰርሕን ንወለዲ ምጉዳል መስምዒ ዘለዎም ህጻናት እውን ደጋፊ ተጻዋታይ ክኸውን ይኽእል። 

ኣብ ዳሕረዋይ ህይወቶም ናይ ምስማዕ ጸገም/ጸገማት ዘለዎም ወይ ዘማዕብሉን ከም መሳርሒ መስምዒ ወይ ምትካል ኮክሊየር ዝኣመሰሉ ሓገዛት ዝረኽቡን ህጻናትን መንእሰያትን ኣብ ምርዳእን ምትርጓምን ምልክታት ድምጺ ብድሆታት ክህልዎም ይኽእል እዩ፡ ንኽልቲኡ ርድኢት ምስማዕን ቋንቋን ኣብ ንምስልጣን ሓገዝን መምርሕን ከድልዮም እዩ። ነዚኦም ንምጥቃም . ምስቲ እቲ ሓገዝ ዝህቦ ሓድሽ ምስሊ ድምጺ ንምትዕጽጻፍ ክልቲኡ ጻዕሪ፡ ግዜን ትዕግስትን ክሓትት ይኽእል። እዚ ንህጻናት ይኹን ንወለዲ ከቢድን ብዙሕ ጻዕሪ ዝሓትትን መስርሕ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሓት፡ መሳርሒ መስምዒ፡ BAHA (ኣብ ዓጽሚ ዝተሰነየ መሳርሒ መስምዒ) ወይ ምትካል ኮክሊየር ነቲ ናይ ምስማዕ ጸገም ከም ዝፍውሶን፡ እቲ መሳርሒ ኣብ ቦታኡ ምስ በጽሐ እቲ ህጻን ከም ንቡር መስምዒ ክሰርሕ ምዃኑን ተስፋን እምነትን ሒዞም ኮፍ ይብሉ፡ ምሉእ ብምሉእ ክኸውን ይኽእል። እዚ እንተዘይተፈጺሙን መዓስን ስንባደ እዩ። ሓደ ናይ ድምጺ መምህር ኣብዚ መስርሕ ንኽልቲኦም ነቲ ህጻን፡ ንወለድን ንቤት ትምህርቲ መዋእለ ህጻናትን/ቤት ትምህርትን ክድግፍን ክመርሕን ይኽእል።

ሓደ ናይ ድምጺ መምህር ንኻልእ ነገራት ሓዊሱ ክኽእል ይኽእል እዩ።

• ኣብ መርመራ ስራሕ ምስማዕ ይሳተፍ
• ንሰራሕተኛታት መዋእለ ህጻናትን መምህራንን ብዛዕባ ሓደ ናይ ምስማዕ ጸገም ዘለዎ ቆልዓ ኣብ ክፍሊ ወይ ክፍሊ ምህላው እንታይ ማለት ምዃኑ ምምራሕ
• ንመዋእለ ህጻናትን ኣብያተ ትምህርትን ብዛዕባ ክልቲኡ ቴክኒካዊ ሓገዛት ከምኡ’ውን ትምህርታውን ስነ-ጽባቐውን ስጉምትታት ንዝበለጸ ኩነታት ምስማዕን ድምጽን ምሕባርን ምምራሕን።
• ናይ ምስማዕ ስልጠና ምውጣን፣ ምፍፃምን ምድራፍን እዩ። 
• ምስ ናይ ምስማዕ ጸገም ዘለዎም ህጻናት ዘለዎም ስድራቤታት ብሓባር ኣብ ስልጠና ቋንቋ ምልክት ወይ AVT (ናይ ምስማዕ ቃላዊ ፍወሳ) ዘተኮረ ልምምዳትን መደባትን ምውጣን፣ ምፍጻምን ምድላውን።
• ናይ ምስማዕ ጸገም ዘለዎም ህጻናትን ወለዲ ናይ ምስማዕ ጸገም ዘለዎም ህጻናትን ምምራሕ 
• ዕብየት እቲ ህጻን ብመንጽር ርድኢት፣ ምዕባለ ምስማዕ፣ ምዕባለ ቋንቋን ሓፈሻዊ ክእለት ርክብን ኣብ ካርታ ኣስፍሮ። 
• ሕክምና ድምጺ ምድምሳስ (ኣብ እዝኒ ምድዋል) ከምኡ’ውን ልዕሊ ዓቐን ምጽቃጥ (ልዕሊ ዓቐን ተነቃፍነት ድምጺ)

ናይ ድምጺ መምህር ኣበይ ይሰርሕ?

ድምጺ ፔዳጎግስ ንኻልእ ነገራት ኣብ ማእከላት መስምዒ፡ ኣብ ጋንታታት ሲኣይ፡ ማእከላት ብቕዓት ስታትፐድ (ክፍሊ መስምዒ) (ምልክት) ማእከላት ሓገዝን ፒፒቲን ይሰርሑ። ኣብ መዋእለ ህጻናትን ኣብያተ ትምህርትን እውን ክሰርሑ ይኽእሉ እዮም፣ ኣብ ቀንዲን ኣብ መዋእለ ህጻናትን ኣብያተ ትምህርትን ንናይ ምስማዕ ጸገም ዘለዎም። ገለ ናይ ድምጺ ፔዳጎግስ ከም ናይ ብሕቲ ሞያውያን ወይ ኣብ ናይ ደገ ኣገልግሎት ኣብ ንኣብነት ኣብ ኣብያተ ትምህርትን መዋእለ ህጻናትን ይሰርሑ።

ምስ መምህር ድምጺ ብኸመይ ንራኸብ?

መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ዝተፈላለዩ ማእከላት መስምዒ እታ ሃገር ዝተኣሳሰር ናይ ድምጺ ፔዳጎግ ኣሎ፡ ምእንቲ እቲ ናይ ምስማዕ ጸገም ምስ ተረጋገጸ ምስ ሓደ ቀጥታዊ ርክብ ክትገብር ዕድል ክትረክብ። ስታትፐድ ብተወሳኺ ናይ ስድራቤት ቴራፒስት፣ ናይ ምዝራብ ቴራፒስትን ናይ ድምጺ ፔዳጎግን ዝሓቖፈ IMMEDIATE ጉጅለ ኣለዎ። እቲ ሆስፒታል ወለዲ እንተደልዮም ንስታትፐድ ክረኽቦ ግዴታ ኣለዎ። ብዙሓት ብውልቂ ዝለማመዱ ናይ ድምጺ ፔዳጎጋት ብናይ ሄልፎ ስምምዕ ይሰርሑ። ኣብ ኮሙንኩም ክሕግዘኩም ዝኽእል ህዝባዊ ክኢላ ድምጽ እንተዘይሃልዩ፣ እቲ ሓፈሻዊ ሓኪም ሪፈራል ክጽሕፍ ይኽእል እዩ፣ ድሕሪኡ ምስ ከምዚ ዓይነት ስምምዕ ዝተኣሳሰር ናይ ብሕቲ ወሃቢ ኣገልግሎት ዝተሸፈነ ሕክምና ክትረኽቡ ኢኹም። ንሓፈሻዊ ሕቶታት ወይ ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ናይቶም ኣብ ጥቓኹም ዘለዉ ናይ ድምጺ ፔዳጎግስ፡ ምስ ማሕበር ንግዲ ድምጺ ፔዳጎግስ ምውካስ ይከኣል እዩ (ማሕበር ድምጺ ስነ-ምምሃር ኖርወይ).