ዕላማና ንኦስካር ጽቡቕ ህሞታት ምሃብ እዩ ነይሩ።

ካታሪና ዶሩምስጋርድ ወዳ ኦስካር ብኸቢድ ምስ ሓመመ፡ ካብ መምህርን ኣደ ክልተ ቆልዑን ናብ 23 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ናይ ገዛ ሆስፒታል ኣካያዲትን ነርስን ኮይና ተሰጋጊራ። እዚ ዛንታኣ እዩ።

ኦስካር ኣብ 2004 ኣብ ኮሎምብያ ጥዑይ ኮይኑ ተወሊዱ።ኣብ ምዕባለ ቋንቋኡ ብመጠኑ ደንጉዩ እኳ እንተነበረ፡ ኣብ ሕዳር 2006 ናብ ኖርወይ ምስ መጸ ግን ምስ ዕድሚኡ ንቡር ምዃኑ ተገሊጹ።ኣብ ህይወተይ ዝዓበየ ህያበይ እዩ ኣዲኡ ክኸውን ዝኸኣልኩ። ኣብ ጥቅምቲ 2018 ምስ ሞተ፡ እታ ዝበለጸት ዝነበረትኒ ነገር ስኢነ። 

ኦስካር ዓቢ ቃንዛ ዝመልኦ ህይወት ይነብር ስለ ዝነበረ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ንኽስማዕ ኣጸጋሚ እዩ ነይሩ። ብዛዕባ እቲ ዘጋጠሞ ክዛረብ ቃል ኣተኹሉ። ንኦስካር ብህይወት ከሎ ክጭድር ኣብ ዝፈተንኩሉ እዋን ድምጸይ ድምጺ ናይቶም ቆልዑ ክኸውን ይግባእ ። ኩሎም ህጻናትን ኩሎም ሕሙማትን ክስምዑ ይግባእ - ብዘየገድስ ዓይነት ቋንቋ ዝረዳድኡሉ።

ብዛዕባ ምክልኻል ቃንዛ ክዛረብን ብሓቂ ረኽሲታት ምህላው ክሳብ ክንደይ ቃንዛ ከም ዘለዎ ከመሓላልፍን እደሊ። ብጥንቃቐ ዝተገብረ ጽፉፍ ክንክን ማለት፡ ንዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ኦስካር ዝኾነ ዓይነት ረኽሲ ቁስሊ ኣይነበሮን፡ ዋላ ኣብቲ ሱፕራፑቢክ ካቴተር ከይተረፈ። 

ጽሬትን ልኡም ክንክን ቁስልን መባእታዊ ክመስል ይኽእል እዩ፡ ንቆልዓ ቃንዛ ዘይብሉ ክትገብሮ ምኽኣል ግን ቀሊል እንተዘይኮይኑ ካልእ እዩ። ከምኡ’ውን እቲ ቆልዓ ካብ በርቂ ዝቐልጠፈ፡ ጽፍሪ ዘለዎን ፍጹም ኩሉ ኣብ ኣፉ ክኣቱ ዝኽእል ክሓክኽ ምስ ዝፈቱን፡ ነቲ ቦታ ጽሩይ ወይ ጽሩይ ንኽኸውን ምሉእ ብምሉእ ክትድረኽ ኣለካ።

ጉዕዞ ኦስካር

ኣነን ኦስካርን ነዊሕ ጉዕዞ ነይሩና። ንዓሰርተው ክልተ ዓመት ጸንሐ፡ ካብዚኦም ንዓሰርተ ሓደ ዓመት ሓሚሙ። እቲ ሕማም ብናይ ባህሪ ለውጢ፡ ሓፈሻዊ ናህሪ ብሓያል ወሰኽን ቋንቋ ምጥፋእን እዩ ጀሚሩ። ብዙሕ ማይክሎኒክ ምውቃዕ እውን ነይርዎ፡ እዚ ግን ድሕሪ ሓያሎ ዓመታት ካብዚ ግዜ ዝመጸ ቪድዮ ክሳብ ንርኢ ኣይተረኽበን።

ኣብተን ቀዳሞት ትሽዓተ ዓመታት ናይቲ ሕማም ሓያልን ቅልጡፍን ኣካላቱ እዩ ነይሩ። ኣብ እዋን ሞቱ ምስ ሽዱሽተ IV ፓምፕታት ዝተኣሳሰር ኮይኑ፡ ኣብ ከብዱ ብዘይካ ክልተ ሉመን ዘለዎ CVK ኣርባዕተ ስቶማ ነይርዎ። ኣብተን ናይ መወዳእታ ኣርባዕተ ዓመታት ህይወቱ ብውሽጢ ሰራውር ደም ዝተመገበ ኮይኑ፡ ኣብ ከብዱ መድሃኒት/ማይ ክሰቲ ወይ ክቕበል እውን ኣይከኣለን። 

መብዛሕትኦም መድሃኒታት ብውሽጢ ሰራውር ደም ክወሃቡ እንከለዉ፡ ዝተረፉ ድማ ብመጠወቒ ጀጁናል ይወሃቡ ነይሮም። ካብኡ ዝወጸ ኩሉ ይዕቀን፡ ቅኑዕ ፈሳሲ ሕሳባት ድማ ይቕመጥ ነበረ። 

ኦስካር ዘይፍለጥ ዓይነት ምብስባስ ሕማም ነይርዎ፡ እዚ ድማ ንኻልእ ነገራት ሓዊሱ፡ ምጥሓስ ምውቃዕ፡ ሕዱር መዓንጣ ስውር ምዕጻው ከምኡ’ውን ካብ ጭዋዳታት ምልክታት ከም ዝረኣዮ ይሕብር። ኣብ ቅልጽሙ ወይ እግሩ ቅልጣፈ ወይ ምንቅስቓስ ኣጥፊኡ ኣይፈልጥን፡ እንተኾነ ግን ናይ ምጉዓዝ ጸገማት ኣማዕቢሉ፡ ምናልባት ብሰንኪ ቃንዛ፡ ምጭብባጥ ጭዋዳታትን ከቢድ ምጥፋእ ጭዋዳታትን ክኸውን ይኽእል። 

ኦስካር ቋንቋ ኖርወይ ቀልጢፉ ተማሂሩ ክሳብ ዝመውት ዝበልናዮ ተረዲኡ። ከነርእዮ ወይ ክንመርሖ ፈጺምና ኣይነበረናን። ባዕሉ ኮፍ ኢሉ ኣብ ዓራት ክድቅስ፡ ክግልበጥ ወይ ንነገራት ከመልክት ይኽእል ነይሩ። ብኣጋኡ ገላጺ ቋንቋ ስኢኑ፡ ገና ግን ንነዊሕ ዓመታት ኣስታት ሓሙሽተ ቃላት ዓቂቡ። ነዘን ቃላት እዚኣተን ብተግባር ተጠቒሙለን እዩ። 

ናይ ምዝርራብ ብርቱዕ ድሌት ዝነበሮን ብኣጻብዕቱ ከመልክት ኣብ ዘይክእለሉ እዋን ዓይኒ ምምልካት ይጥቀምን ነይሩ። ንሱ ለጋስን ተዓጻጻፍን ዓይነት እዩ ነይሩ፡ ኣንስቲ፡ ምሕንጣጥን ግብራዊ ዋዛታትን ዝፈቱ እዩ። ኣብ ከቢድ ቃንዛ ኣብ ዘይነበረሉ እዋን ኣብ ዓቢ መንፈስ እዩ ነይሩ። ንሱ ናይ ገዛእ ርእስና ንእሽቶ ናይ ጸዓት ቦምባ እያ ነይራ። 

ክሳብ ዝመውት ኣብ ገዛይ ይነብር ነበረ።

ካብ mum ክሳብ ሆስፒታል ማናጀር

ኣነ ኣብ ርእሲ ናይ ኦስካርን ንእሽቶ ሓዉን ኣደ ምዃነይ፡ ኣብ ፍሉይ ስነ-ምምሃርን ትምህርታዊ ምሕደራን ተወሳኺ ስልጠና ዝወሰደ መምህር እየ። ስርዓታት እፈቱ ኣብ ሰነዳትን ሳይንስን ድማ ተገዳስነት ኣለኒ። ቅድሚ ዓሰርተ ክልተ ዓመት፡ ብዛዕባ ቲሹ፡ ደምን ውሽጣዊ ህይወት ኣካላትን ብተግባር ካብቲ ኣዝዩ ኣድላዪ ዝኾነ ንላዕሊ ክፈልጥ ክግደድ ሓያል ድሌት ነይሩኒ።

ንቁስሊ፡ ቆርበትን ቆርበት ካልኦት ሰባት ምውቃጥን ዝነበረኒ ጽልኢ፡ ኣብተን ኣደ ኦስካር ዝነበርኩሉ ዓመታት ኣብ ፈተና ኣትዩ። ትምህርትን ተመኩሮን ካብ ፔዳጎጂን ምሕደራን ኣብ ጽቡቕ ጥቕሚ ወዒሉ፡ ካልእ ኩሉ ግን ካብ ባዶ ክመሃር ነይሩኒ - እንተላይ ናይ ገዛእ ርእሰይ ስነ-ኣእምሮ ምምሕዳር። 

ኣብዚ ጽሑፍ እዚ፡ ካብ ዘይክእለት፡ ቁስሊ ዝተሃርመት ኣደ ምዃን ክሳብ ሕጂ ክእለት ዘይብላ፡ ግን ከኣ ብቑዕ፡ ንኻልእ ነገራት፡ ኣብ ክንክን ሽዱሽተ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ስቶማን ካቴተርን፡ ጽሩይ ኣገባባት ኣብ ሲ.ቪ.ኬ ፣ ጽሩይ ምትእስሳር ናይ ውሽጢ ሰራውር ስብስባት ምስ ከባቢ 23 ዝተፈላለዩ ባእታታትን ጽሩይ ናሙና ደም ካብ CVK ምውሳድን።

ኣብዚ ጽሑፍ እዚ፡ ካብ ዘይክእለት፡ ብቑስሊ ዝተሃርመት ኣደ ምዃን ክሳብ ሕጂ’ውን ክእለት ዘይብላ፡ ግን ከኣ ብቑዕ፡ ንኻልእ ነገራት፡ ኣብ ክንክን ሽዱሽተ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኦስቶሚን ካቴተርን ከምኡ’ውን ጽግያት ዘይብሉ ኣገባባት ኣብ ሲቪኬ፡ ዝግበር መስርሕ ርድኢት ክህበኩም እየ .

- ካታሪና ዶሩምስጋርድ

ብተወሳኺ ኣብ መወዳእታ ኣብ ዝተፈላለየ ዓቐን ስራሕ ዝሰርሑ ኣስታት 23 ዝተቖጽሩ BPAs መዓልታዊ ኣካያዲ ኮይነ። ካብዚኦም ኣስታት ሸውዓተ ፍጹም ክእለት ዘይብሎም ክኾኑ ከለዉ ኣስታት ዓሰርተ ድማ ክኢላታት እዮም። ካብቶም ልምምድ ዝገብሩ ዝነበሩ እቶም ሓሙሽተ ካብ ፊሊፒንስ ዝመጹ ዝሰልጠኑ ነርስ ክኾኑ ከለዉ፡ እቶም ሽዱሽተ ድማ ተማሃሮ ነርሲንግ/ነርስ እዮም። ኣብ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ጥራይ እዩ እቲ ኮሙን ንገለ ካብቶም ሰራሕተኛታት ናይ ነርሲንግ ደሞዝ ክኸፍል ተሰማሚዑ።

ኣብቲ ጽሑፍ፡ ነፍሲ ወከፍ ውልቃዊ ስቶማን ምስኡ ዝተኣሳሰር ሓደ ወይ ልዕሊኡ ብድሆታትን፡ ክልቲኡ ሓቅታትን ስምዒታት ወለድን እገልጽ። ብተወሳኺ ገለ ካብቲ ብድሆታት ክልቲኡ ኣደ ምዃንን ወሃቢት ክንክንን ኣብቲ ንዝያዳ ወለዲ ሓላፍነት ዝወስድዎ ዘለዉ ምዕቡል ሕክምናዊ ናይ ገዛ ሕክምና ዘይተዓጠቐ ስርዓት ክስእሎ ክኽእል ተስፋ እገብር። ብዙሓት ካባና ብዝኾነ ይኹን መገዲ ንዓና ይኹን ንሕሙማት ድሉዋት ኣብ ዘይኮና ኮሙናት ኢና እንነብር።

እቲ ቀዳማይ ምትእትታው

እቲ ናይ መጀመርታ መጥባሕቲ ስንባደ እዩ ነይሩ። ኦስካር ፒኢጂ ቱቦ ክኣቱ ነይርዎ። ድሕሪ እቲ መስርሕ ብዙሕ ቃንዛ ስለ ዝነበሮ ኣነ ድማ ካብኡ ፕላስቲክ ቱቦ ክወጽእ ክርኢ ፈጺመ ድሉው ወይ ድሉው ኣይነበርኩን። ነገራት ትኽ ኢልካ ኣብ ከብዲ ክትወግእ ምግዳድ ብኣእምሮኣዊ በዳሂ እዩ ነይሩ። 

ኣነ ቅድሚ ሕጂ ከቢድ ረኽሲ ርእየ ዘይፈልጥ፡ "ኣብ ከባቢ እቲ መኽፈቲ ዘሎ ረኽሲ ናብ ፐሪቶንየም ኣዝዩ ስለ ዝቐርብ ቀልጢፉ ሓደገኛ ክኸውን ይኽእል" ተባሂለ። እዚ ብልክዕ ርጉእ ኣይገበረንን። 

ኣብ ማእከል ህይወት ዝቕይር ቅልውላው (ውላደይ ኣዝዩ ሓሚሙ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ሕማም እናገደደ ምስ ከደ ምሉእ ብምሉእ እናኣጥፍኦ ምስ ከደ ኣመጋግባ ክረክብ ምእንቲ፡ ኣብ ኣካላቱ ብፕላስቲክ ቀዳዳት ክህልዎ ከም ዝነበሮ ይግለጽ) ከምኡ’ውን ፍጹም ብዘይ ሞያዊ ኣፍልጦ፡ ንሱ ሕጂ ድማ ዘፍርሕ ባክተርያ ስሒቡ ኣትዩ ንፐሪቶንዩም ከይለኽፍ ሓላፍነተይ ነበረ።

ንድሕሪት ተመሊሰ ክሓስቦ ከለኹ፡ ሓደ ክልተ ስእልታት ናይቲ ዝምዕብል ዘሎ ረኽሲ ምጠቐመኒ ነይሩ ይመስለኒ። ንኣብነት፡ ሰዓል፡ እቲ ረኽሲ ከባብያዊ ድዩ፡ ወይስ ተዘርጊሑ ምዃኑ ጽቡቕ ምልክት ክኸውን ከም ዝኽእል ኣይተነግረንን። ድሕሪ ብዙሕ ዓመታት ጥራይ እየ ነቲ ኣብ ዙርያ እቲ ረኽሲ ዝተለኽፈሉ ቦታ ዝነበረ ቀይሕ ሕበጥ ብናይ ኩዕሶ ብርዒ ምልክት ምግባር ዝተማሃርኩ፣ ነቲ ምዕባለ ብቐሊሉ ንምክትታል። 

ኣብ ሆስፒታል ኡለቫል ኣብ ዝርከብ ናይ ህጻናት ሕክምናዊ ፖስት ዝሰርሑ ክኢላታት ነርስታት ግዜ ወሲዶም ስእሊ ብምስኣልን ኣረዲኦምን መብዛሕትኡ ግዜ ፍልጠት ካብ ሓደ ቅልውላው ናብ ካልእ ቅልውላው ምስ እትድርበ ኣዝዩ ዘህድእ ውጽኢት ከም ዝህልዎ ተረዲኦም እዮም። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ እቲ ናይ መጀመርታ መጥባሕቲ ሽዱሽተ ዓመት እዩ ነይሩ።

ከም ምሩቕ ጥዕና መጠን፡ ንፍርሕኻ ክትገጥሞ እትኽእል ገለ መሳርሒታት ኣለካ። ከምኡ ጎዲሉኒ። ፍርሐይ ድማ ምስ ስንብታ ምስ ተቐበለኒ ኣዝየ ተረቢሸ። መብዛሕትኡ ግዜ ከም ኣደ ውድቀት ኮይኑ ይስምዓኒ ነይሩ፡ ከም ተዓዛቢ ድማ ኣብተን ቀዳሞት ዓመታት ዘይምትእምማን ኣይነበረንን። 

ውላዶም ምስ ሓመመ ካብ ወለዲ ብዙሕ ትጽቢት ይግበር። እቲ ናይ መጀመርታ ስቶማ ድማ ንዓና ክንዳሎ ዘይከኣል ምስግጋር እዩ ነይሩ። ናይ መጀመርታ ምሕቃቕ መግቢ ኦስካር እውን ምስቲ መጥባሕቲ ተተሓሒዙ እዩ ኣጋጢሙ። እዚ ማለት መድሃኒት ማለት እዩ። 

ምምሕዳር ጥራይ ዘይኮነስ ብግዜ ሕክምና ዝምራሕ ህይወት እውን እዩ ነይሩ: ዝርዝር መድሃኒት ምግባር: ኣብ መንጎ ክፋላት ናይቲ ቱቦን ኣብ መወዳእታ ድማ ነቲ መጠወቒን ክንደይ ማይ ከም ዝመልእን ምሕጻብን ምፍላጥ: ኣብ ግዜ መድሃኒትን ብሓፈሻዊ ኣቃውማን መሰረት መግቢ ምውጣን:: ህይወት ካብቲ ዝለመድናዮ ፍጹም ብዝተፈልየ መንገዲ።

ዝቕጽል ስጉምቲ፡ ምቑራጽ ኣፐንደክቶሚ

ድሕሪ ናይ ነዊሕ ዓመታት ካብ ሽዱሽተ ክሳብ ሸሞንተ መጠን መድሃኒት ምሕንባስ ኣብ መዓልቲ፡ መዓልታዊ ኢነማታት ክሳብ ሕጂ ምፍቃደይ ዘጣዕሰኒ፡ ከምኡ’ውን ክሳብ ሸሞንተ ሰዓታት ኣብ መዓልቲ ኣብ WC፡ ኦስካር ኣፐንደክቶሚ ተገይሩ። ከም ዘይክኢላ ስካብ ስካርየር መጠን፡ እዚ ንዓይ ኣብ ክንክን ዓቢ ምዕባለ እዩ ነይሩ።

ምስ ውሽጣዊ ኣፐንዲክስ ናይ ገዛእ ርእሰይ ውላደይ ክገጥም ምግዳደይ ዝነበረ ዕሽነትን ረስኒን ንእተወሰነ እዋን ኣዝዩ ስለ ዝዓብለለኒ፡ እዚ ናይ መዓንጣ ጕንዲ’ውን ምስ ተለኽፈ፡ ንእተወሰነ እዋን ካብ ናይ ገዛ ኣለይቲ ሕሙማት ሓገዝ ክረክብ ግድን ነበረ። እቲ ጭቡጥ ምእታው ናይቲ ካቴተር ከምኡ’ውን እቲ ናይ ምፍሳስ መስርሕ ብቐሊሉ ከይዱ። 

ኣብ ልዕሊ እዚ ድሮ ነዃል ዘለዎ ከብዲ ህጻን ዝተሰፍየ መዓንጣታት ምሕጻብን ምንቃጽን ምድንዛዝን ምሕንካስን ገይሩኒ። ብልክዕ በዚ ኣይሕበንን እየ። ግን ንሕፍረት እውን ምኽንያት ዘለዎ ኣይመስለንን። ነርስ ወይ ዶክተር ክኸውን እንተዝመርጽ ነይረ፡ እቲ ጉዳይ ካልእ ምኾነ ነይሩ። 

ኣብ ሞያ መምህርነት፡ ብሓቂ ሓንሳብ ሓንሳብ ኣብ ብርከይ ካብ ምሕራር ወጻኢ ምስ ደምን ቁስልን ክገጥም ኣዝዩ ጸቢብ ምዃኑ እየ ዝቖጽሮ ነይረ። ከም ኣደ መጠን ድማ እዚ ቅድሚ ምግዳድካ እትዳለወሉ ነገር ዘይምዃኑ ናይ ብሓቂ ጽቡቕ እዩ።

ቀስ ብቐስ ግን ከኣ ንሓልዮት ኣፐንዲክስ ወደይ እውን ተቓሊሰዮ። ግዜ እናሓለፈ ምስ ከደ ድማ እቲ ኣፐንደክቶሚኡ ኣብ ቆርበት ከብዱ ንእሽቶ ነዃል ጥራይ ኮይኑ። ኣዝዩ ጽቡቕ ጌሩ ስለ ዝሓወየ፡ ብፍሉይ ፓች ብዝተተሓሓዘ ሲሊኮን ፕላግ ክፉት ክኸውን ነበሮ። 

ከምኡ’ውን በዚ ፍሉይ ፕላግ፡ ከምኡ’ውን ካልእ ኩሉ እቲ ኣፐንደክቶሚ ከምቲ ዝተሓሰበ ንኽሰርሕ ዘድሊ ዝነበረ መሳርሒታት፡ ሞያይ ከም ኣካያዲ መኽዘን ተጀሚሩ።

መሳርሒታት ንፒኢጂ፡ ሚክ-ኪን ኣፐንደክቶሚን ባሕሪ ኣማራጺታት ጥራይ ዝሓቖፈ ኣይኮነን። ካብ ክልተ ዝተፈላለየ ቦታታት እውን ክእዘዝ ኣለዎ። እዚ ማለት ኣብ ክልተ ስብስብ ሰራሕተኛታት ትምርኮስ ሓገዝቲ፣ ትኩር ክትከውንን ከም ወላዲ ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት ዘለኻ ብጽቡቕን ሞያውን መንገዲ ከም እትራኸብ ክትርዳእን ኣለካ። እቲ ዘሕዝን ግን ኩሉ ግዜ ከምኡ ኣይነበረን። ብዙሕ ኣገባባትን ብዙሕ ንበይንኻ ክትከናኸኖን ጀሚሩ። ኦስካር ኣብተን ቀዳሞት ኣርባዕተ ዓመታት ዝሓመመለን ዓመታት እውን ብማእከላይ ገምጋም ኣብ ሓንቲ ለይቲ ሰለስተ ሰዓታት ጥራይ ብተኸታታሊ ይድቅስ ነይሩ። ሓገዝ የድልየኒ ነይሩ። ድሕሪ ብዙሕ ዙርያታት ምስቲ ኮሙንን ብሓገዝ ናይቲ ኣብ ቬስትፎልድ ዝርከብ ኣመሓዳሪ ኣውራጃን፡ ኣብ መወዳእታ ቢፒኤ ረኺበዮ። ኣብ ህይወተይ ዝገበርክዎ ምርጫ ዝበለጸ ኮይኑ ተረኺቡ።

ኢለዮስቶሚን ሓደስቲ ኣገባባትን

እቲ ምቑራጽ ኣፐንደክ ኣብታ ቀዳመይቲ ዓመት ጽቡቕ ስራሕ ሰሪሑ። ብድሕሪኡ ንዓመታት ዝቐጸለ ቃንዛ፡ መርመራታት፡ ኣብ ጭዋዳታት መሃንቱስ ብቦቶክስ ዝተገብረ ፍሹል ፈተነታትን ከቢድ ምፍሳስ ደምን ተኸቲሉ። ኣብ መወዳእታ ኣብ ኣፐንዲክስ ስቶማ ዝነበረ ጸቕጢ ኣዝዩ ዓቢ ስለ ዝነበረ፡ ካብ ገለ ነገር ምእታው ብካቴተር ገለ ነገር ምውጻእ ይቐልል ነበረ። 

ኦስካር ኣብ ሽቓቕ ኮፍ ኢሉ ከሎ ነታ ቦርሳ ብኽልተ ሊትሮ ጨው ማይ ናብ ቁመት ናሕሲ ከነተሓሕዛ ፈቲንና። እቲ ካቴተር ኣብ ሴካል ስቶማ እዩ ነይሩ፡ ክልቲኡ ግን ንሱን ሓደ ሜትሮ ናይቲ ፍላሽ ቱቦን ኣብ ክንዲ እቲ ማይ ከምቲ ዝድለ ናብኡ ዝፈስስ ብሰገራ መሊኡ። ካብ ሚክ-ኪ ኣብ ከብዲ ዝመጽእ ኣየር ክንዕቅን ጀሚርና፡ ክብረወሰንና ድማ ካብታ ንእሽቶ ቁልፊ ቁልፊ ወጺእና ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰዓታት 22 ሊትሮ ኣየር ረኺብና። 

ኣብዚ እዋን እዚ፡ ኦስካር ኣብ መዓልቲ ክልተ ሊትሮ ቱቦ ምምጋብ ይረክብ ነይሩ፡ እንተኾነ ግን ገና ኣብ ውሽጢ ክልተ ወርሒ ሽዱሽተ ኪሎ ግራም ኣጉዲሉ። ኣብ መወዳእታ ንገምጋም ኢለዮስቶሚ ናብ ሪክሾስፒታሌት ምስ በጻሕና፡ ነገራት ቀልጢፎም ተፈጺሞም። ብሰንኪ ዘይንቡር ቅዲ ምንቅስቓስ መዓንጣ፡ ብቕልጡፍ ሕዱር መዓንጣ ስውር ምዕጻው (KIPO) - ብሰንኪ ጭዋዳታት ወይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ምንቅስቓስ ጸገማት ብመዓንጣ ኣቢሉ ናይ መጓዓዝያ ውድቀት ዝፈጥር ኩነታት ተለኺፉ። 

ኢለዮስቶሚ ተገይሩሉ፡ ድሕሪ ገለ መዓልታት ድማ መኣዛን ፈሳስን ብውሽጢ ሰራውር ክረክብ ሲቪኬ ከምዘድልዮ ንጹር ኮይኑ። እቲ ናይ ሰለስተ መዓልታት ጻንሖት ሆስፒታል ናብ 14 ሰሙን ተቐይሩ፡ ኣብ መንጎ ሪክሾስፒታሌትን ሆስፒታል ኡለቫልን ተኸፋፊሉ። 

እቲ ኢለዮስቶሚ ብዘይ ኢንድቨሊንግ ካቴተር ኣይሰርሕን እዩ፣ ኣነን እቶም ቢፒኤን ድማ ብኢንደቨሊንግ ካቴተር ኣብ ክንክን ስቶማ ክኢላታት ክንከውን ነዊሕ ኣይወሰደልናን። ነቲ ካቴተር ምቕያርን እንተ ተዓጽዩ ምፍሳስን እውን ተማሂርና።

ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ጽልኢ ናይ ኣካላት ጎርን ጐይታ ነገራትን ኣጸቢቑ ተወዲኡ ነበረ። ኣብቲ ን14 ሰሙን ኣብ ሆስፒታል ዝጸናሕኩሉ እዋን፡ እቲ ኣብ ውላደይ ዝተዓዘብክዎ ቅኑዕ ምዃኑ ዳግማይ እምነት ረኸብኩ። ቀስ ኢለ ግን ከኣ ብርግጽ ምስ ወጻእኩ ምዕቡል ናይ ገዛ ሆስፒታል ናይ ምምራሕ ሓላፍነት ክወስድ ክኢለ፣ ምስቶም ሓካይም ብምዃን ድማ እቶም ቢፒኤታት ቁልፊ ዝኾኑሉ ውጥን ኣውጺእና። 

ነዚ ሓላፍነት እዚ በይነይ ክወስዶ ኣይምኸኣልኩን። ድሕሪ ደጊም ብዘይ ድቃስን መግብን ክሰርሕ ኣይከኣልኩን። ንኽሓዊ ግዜ የድልየኒ ነይሩ። እተን ቀዳሞት ሸውዓተ ዓመታት ምስ ዝሓመመ ቆልዓ ብዙሕ ወሲዱለይ ነበረ፣ ካልእ ቆልዓ ድማ ኣለኒ። ብዘይካዚ፡ እቲ ሓላፍነት ጾር እዩ ነይሩ። ኣብ ከባቢና ንኦስካር ከማይ ዝፈልጥዎን ካልእ ኣረኣእያ ዘለዎምን ዓበይቲ የድልዩኒ ነይሮም። 

ንኽዝክሮ ሓገዝ፡ ምስ ልማዳት ዝዛተየሉ ሰብን – ዘይንእስ – ንጹራትን ንቑሓትን ኣእምሮታት የድልየኒ ነይሩ፡ ምሳይ ናብ ሆስፒታል ዝድውል ግዜ ምስ በጽሐ ክሓስቡ ዝኽእሉ። ኣብዚ ግዜ እዚ ዓሰርተ ሰራሕተኛታት ነይሮምኒ። ካብዚኦም እቶም ሽዱሽተ ምስ ምምሕዳር ፓረንተርል ኒውትሪሽን (TPN) ኣብ ገዛ ዝተኣሳሰሩ ጽግያት ዘለዎም ኣገባባት ስልጠና ክወስዱ ተመሪጾም።

ኣብተን ቀዳሞት ሒደት ሰሙናት ናይቲ ነዊሕ ኣብ ሆስፒታል ዝጸናሕናሉ እዋን፡ ንእሽቶ መጠን መግቢ ናብቲ ማእከላይ ክፋል ቀጢን መዓንጣ ዝኾነ ጀጁኑም ብመንገዲ ሻምብቆ ከስዐን ጀጁናልን ተፈቲኑ ነይሩ። 

ኦስካር ውሑዳት ሚሊሊተር መድሃኒት ኣዝዩ ቀስ ኢሉ ኣብ ጀጁኑም ክኣቱ ተጻዊሩ፡ ብቱቦ ምምጋብ ግን ኣብ ዝቐጸለ ሰሙን ዓቢ ቃንዛን ዕረፍቲ ዓራትን ኣስዒቡ። ስለዚ ቲፒኤንን ፈሳስን ብውሽጢ ሰራውር ደም ጥራይ ክወሃብ ከም ዘለዎ ተወሲኑ።

TPN, SVK ከምኡ’ውን ጽሩይ ኣገባባት

እቲ ስዒቡ ዝመጸ ስልጠና ኣዝዩ ዕሙቕ ዝበለን ጽቡቕን እዩ ነይሩ። ኣብ ከባቢታት ሆስፒታል፡ ግን ከኣ ኣብ ከባቢታት ገዛ ምስ ሓያሎ ሰራሕተኛታት እውን፡ ኣብ ልዕሊ TPN ዝወስዱ ህጻናት ዝፍጸሙ ኣገባባት ምሉእ ብምሉእ ጽሩይ ኣገባብ ሒዞም ክፍጸሙ ኣለዎም። ኣብ ካልእ ምድላዋትን ኣብ ዓበይትን፡ እቶም ኣገባባት ብዘይ ምትንኻፍ ክፍጸሙ ይኽእሉ።

ምሉእ ብምሉእ ብውሽጢ ሰራውር መግቢ ዝወስዱ ህጻናት፡ ብኻልእ መንገዲ ክምገቡ ስለዘይክእሉ፡ ንSVK ወይ VAP ክውዕል ዝኽእል በሰላ ቲሹ ዘይብሉ ጥዑይ ሰራውር ኣብ ምህላው ምሉእ ብምሉእ ይምርኮሱ። ኣብ ከምዚ ዝበለ ሰራውር ረኽሲ እንተ ኣጋጢሙካ ንዝያዳ ኣጠቓቕማ ክጠፍእ ይኽእል እዩ። ኣብ ርእሲ እቲ ናይ ሴፕሲስ ሓደጋ፡ እቲ ህጻን ድሕሪኡ ሓደ (ካብ ኣርባዕተ) ዕድላት መግቢ ናይ ምርካብ ክሕረሞ እዩ። 

እቲ ዘሕዝን ግን እዚ ብዙሕ ዝፍለጥ ስለዘይኮነ፡ ካብ ቀዋሚ ክፍልና ወጻኢ ብዛዕባ እዚ ኣገባባት ምቕባል ክካትዑ ዝደልዩ ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና ብቐጻሊ የጋጥሙና ነይሮም። ብዙሕ ግዜ’ውን እኹል ጽቡቕ ጽሬት ኢድ እንታይ ከም ዝኾነ ምፍላጥ ብመጠኑ ተለዋዋጢ ምዃኑ’ዩ ዝስምዓና። ከምኡ’ውን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ መንጎ ወለዲ፡ ኩሉ ሕክምናዊ ሓላፍነት ኣብ ገዝኦም ዘለዎም፡ ከምኡ’ውን እዞም ሕሙማት ልሙዳት ዘይኮኑ ክፍልታት ኣብ ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ሆስፒታል፡ ምምቕራሕ ተራታት ዝምልከት ልሙድ መደብ ኣይነበረን።

ሰሙናት እናሓለፈ ምስ ከደ፡ ንቱቦ ኪት ምስ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ፍልተር፡ ዋይ-ኮኔክተራትን ኤክስቴንሽን ቱቦታትን ምትእስሳር መሊኽናዮ። መሳርሒታት ወይ ጓንቲ ጽሩይ ከይገበርካ ንዝፍጠሩ ጸገማት ከመይ ጌርና ከም እንፈትሖም፡ ኣብ እዋን ምትሕልላፍ ዝተሰብረ ክፋላት ክንትክኦን ንሲቪኬ ክንከናኸኖን ተማሂርና። ኦስካር ቀስ ኢሉ ግን ከኣ ብርግጽ ክብደት ወሲኹ፡ እቶም መቐነሲ ቃንዛ ድማ ዝሓሸ ስራሕ ሰሪሖም። 

ሓንቲ ድንቂ መዓልቲ ድሕሪ ዓሰርተው ክልተ ሰሙን ኣብ ሆስፒታል ኣብ መወዳእታ ካብ ዓራት ተሲኡ ንጹህ ኣየር ዳግማይ ክስምዖ ድሉው ነበረ። ኣብ ሆስፒታል ኡለቫል ካብ ቅድሚት ማዕጾ ብመንኮርኮር ኣውጺእና ንዓለም ዳግማይ ብምርኣይን ብምፍላጥን ዘለዎ ሓጎስ ክንርኢ ምኽኣልና ንኹላትና ንምእማኑ ዘጸግም ድንቂ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ክልተ ሰሙን ኣምቡላንስን ዓጀብቲ መኪናን ናብቲ ኣብ ስቨልቪክ ዝርከብ ገዛና ገጻ ተጠውየት። ክግለጽ ዘይክእል ስምዒት እዩ ነይሩ።

ናይ ገዛ ሆስፒታል ብዘይ ፍሬም

ይኹን እምበር፡ ኣብ ገዛና ዝነበርና ናይ መጀመርታ ሰሙናት ካብቲ ዝሓሰብናዮ ኣዝዩ ዝኸበደ እዩ ነይሩ። ኣብ ገዛና ናይ ጥዕና ክንክን መኽዘን ክኸውን ዝነበሮ ክንክን ገዛ፡ ንኸምዚ ዝኣመሰለ ዕማም ፈጺሙ ኣይተዓጠቐን። ካብ ሆስፒታል ጽቡቕ ናይ ቴሌፎን ደገፍ እኳ እንተረኸብና ኣዝዩ በይንና ተሰሚዑና። 

ቅድሚ ሕጂ ኣብ ግምት ዘየእተናዮ ብዙሕ ጸገማት ተፈጢሩ። ትኽክለኛ መጠን ቲፒኤን ምእዛዝን እዚኦም ኣብ ትኽክለኛ ሰዓት መዓልቲ ምብጻሕን ጥራይ በዳሂ እዩ ነይሩ - ኣሽንኳይዶ ኣብ መሳርሕታትን ፓምፕታትን ኣብ ዘዕግብ መንገዲ ዘይሰርሑ ጌጋታት ምፍራይ። ተመኩሮ ኣይነበረናን፣ ሕጂ ድማ ወደይ ንኽነብር እኹልን ትኽክለኛን መሳርሒታት ኣብቲ ገዛ ክህልወኒ ሓላፍነት ኣለኒ። 

ብተወሳኺ እቶም ቢፒኤታት ክስልጥኑን እኹል ስልጠና ክወስዱን ነይርዎም፣ ኣብ ብቕዓት ዝተመርኮሰ ሓድሽ ምዝውዋር ክውሰኽ ነይርዎ፣ ካብ ገዛ ንኣሽቱ መገሻታት ከይተረፈ ክገብር እውን ብዙሓት ካልኦት ሰባት ክቖጽር ነይሩኒ። ጽቡቕ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ኦስካር ኣብ ገዛ ብምንባሩ ሕጉስ ስለ ዝነበረ፡ ካብቲ ነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ጥዑይ ይመስል። ኩሉ ዋጋ ነይርዎ። ስርዓት ዝበሃል ዘይምህላዉ ግን ይገርመኒ። 

ብዘይ ሰራሕተኛታተይ ዕድል ኣይምሃለወን። እቲ ዘሕዝን ግን ቢሮክራታትን ፖለቲከኛታትን ሓደ ቢፒኤ ስቶማ ክቕይር ሕጋዊ ክኸውን ኣለዎ ድዩ ወይስ ፓራሴት ክህብ ኣለዎ ዝብል ክትዕ ዘሕልፍዎ እምበር እቲ ውጥን ብሓቂ ዘለዎ ድንቂ ኣማራጺ ክኸውን ብኸመይ ክምዕብል ከም ዝኽእል ኣብ ክትዕ ዘሕልፍዎ ኣይመስሉን።

ሕጂ ወደይ ንኽነብር እኹልን ትኽክለኛን መሳርሕታት ኣብቲ ገዛ ክህልወኒ ሓላፍነት ባዕለይ ተሰኪመ።

ከም ወላዲ ምዕቡል ሕክምና ዘድልዮ ቆልዓ መጠን ዝተመደበልካ ዕማማት ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ብምዃኑ፡ ናይ ደገ ሰባት ክርድእዎ ዳርጋ ዘይከኣል እዩ። ኣብቲ መስርሕ ሰብ ሞያ፣ ኣዝማድን ሕሙማትን ከይተሳተፉ ዝሰርሕ ስርዓት ምፍጣር ክከኣል ኣለዎ ዝብል ፍጹም ዘይክውንነታዊ እዩ። 

ኦስካር ኣብ ወርሒ ሚያዝያ ካብቲ ነዊሕ ኣብ ሆስፒታል ዝጸንሐ ናብ ገዝኡ መጺኡ፡ ኣብ መጀመርታ ወርሒ ነሓሰ ድማ ኣብ ጀጁኑም ፒኢጂ ቱቦ ኣእትዩ፡ ድሒሩ ናብ መጠወቒ ተቐይሩ (ሚክ-ኪ)። እቲ ብመንገዲ ጋስትሮ-መጠወቒ ዝተኣተወ ሻምብቆ ጋስትሮ-ጀጁናል ኣይሰርሕን ነይሩ። ኣብቲ ክበጽሖ ዝግበኦ ቦታ ኣይተዓንቀፈን። 

ኣብ መዓንጣ ተተሓሒዙ እኳ እንተነበረ፡ ብቐጻሊ ይፍታሕ ስለ ዝነበረ፡ እታ ቱቦ ካብቲ ናይ ከስዐ-መጠወቒ ቀዳድ ፍርቂ መንገዲ ተንጠልጢላ ብዙሕ ግዜ ናብ ሆስፒታል ኡለቫል ብሙሉእ ፍጥነት ክንዝውር ግድን ነበረ። እቶም ቢፒኤታት ኣብ እዋን ምእታው ዘድልየና መሳርሒታት ንምዕሻግ ዝነበረ ህጹጽ ኣገባብ ተኸቲሎም ድሕሪ ኣምቡላንስ ብመንኮርኮር ይጓዓዙ ነበሩ። 

ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ይኸይድ ነይሩ፡ ግን ብዙሕ ተግባራዊ ዝኾነ ኣገባብ ምንባር ኣይነበረን። ብተወሳኺ፡ ኦስካር ኣብ እዋን እቲ መስርሕ ዝያዳ ደም ይፈስስ፡ መዓንጣ ድማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ "ደኺሙ"ን ንኽትጥቀመሉ ኣጸጋምን ኰነ።

ኣውያት ቃንዛን ሓይሊ ኣልቦነትን

ክሳብ ሕጂ ብዛዕባ ቃንዛ ብዙሕ ኣይጸሓፍኩን። ክትስእሎ ኣዝዩ ከቢድ ኣርእስቲ ኮይኑ፡ ክሳብ ሕጂ ድማ ዓመጽ ዝመልኦ ኣውያት ቃንዛ ኦስካር ነቲ ክፍሊ ክመልኦ ከሎ ክሳብ ክንደይ ሓይሊ ከም ዘይነበረኒ ይገርመኒ። እቲ ዝጭድር ዝነበረ ቃንዛ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ዘይኮነስ ኣብ ሻምብቆ ሽንቲ ምዃኑ ክንርዳእ ሸሞንተ ዓመት ወሲዱልና። 

ንዕኡ ሸሞንተ ዘስካሕክሕ ዓመታት እዩ ነይሩ፡ ንሸውዓተ ካብኣተን ድማ እዚኣተን ናይ ቃንዛ ኣውያት ምዃኖም ንምእማን ኣዝዩ ኣጸጋሚ ነበረ። ንገዛእ ውላድካ ክትሕግዝ ዘይምኽኣል ልዕሊ ዓቐን ጭካነ እዩ። ዳርጋ ዝገደደ ግን ካብ ንቆልዑን ሓገዝቲ ቆልዓን ምስማዕ ንላዕሊ ቅኑዕ ምዃን ዝያዳ ዝግደሱ ዓበይቲ ሰባት ምርኻብ እዩ። ምናልባት ዘይርድኣና ነገር ምስ ዘጋጥመና ብባህርያዊ መንገዲ ከምኡ ኢና ንህብ? 

ብዝኾነ መንገዲ፡ ብዛዕባ ዘይቃላዊ ምልክታት ቃንዛ ህጻናት ዝያዳ ንቕሓት እንተዝህሉ ነይሩ፡ ከምኡ’ውን ኩሎም ሰራሕተኛታት ጥዕና ብሞያዊ ኣገባብ ተራኺቦምና፡ ብጭቡጥ ዘለዉ ኣገባባት እንተዝጥቀሙ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ካርታ እንተዝሰርሑ፡ ብዙሕ ምሓገዘና ነይሩ። ስምዒት። ከም ኣደ ኣብ ማእከል ኣውያት ቆልዓ ክትዘራረብን ክትመያየጥን እውን ብዙሕ ቀሊል ኣይኮነን። 

ኦስካር ኣብ ቃንዛ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ኩሉ ኣባይ ዝነበረ ዕግርግር ስለ ዝነበረ፡ ህይወት ንዕኡ ክትነብረሉ እትኽእል ክትገብሮ እናፈተንካ ምስ ካልኦት ክትዛረብ ኣይከኣልን ነይሩ። ብተወሳኺ ምስኡ ዳርጋ ግዜ ዘሕለፉ ሰባት ብዛዕባ ደረጃ ቃንዛኡ ክዛተየሉ ኣዝዩ ከቢድ እዩ ነይሩ። 

ንህጻናትን ቃንዛን ዝምልከት መሳርሒታት፡ ጽሑፋትን መጽናዕትን ኣሎ። ነርስታት ምስዚ ኣገዳሲ ሞያዊ ዓውዲ ንኽላለያ ግዜ ክህልወን እየ ዝሓልም። ንሕና ከም ወለዲ ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕና ብሓቂ ንደቅና ዝበለጸ ከም ዝደልዩ፡ ከምኡ’ውን ቃንዛ ኣብ ዝስምዖም እዋን ከም እትርእዮምን ክትሕግዞም ከም እትፍትንን ርእሰ ተኣማንነት ክህልወና ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ - ብዛዕባ ወለዲ እንታይ ትሓስብ ብዘየገድስ። 

ኦስካር ናይ መጀመርታ ሱፕራፑቢክ ካቴተር ምስ ረኸበ፡ እቲ ናይ ቃንዛ ኣውያት ደው በለ። ኣብ ህይወት ሓንቲ ትምኒት ክፍጸም እንተዝኽእል፡ ሓደ ሰብ ቃንዛ ሽንቲ ምዕጉርቱ ኣቐዲሙ ምረኸበ ነይሩ።

እቲ ሱፕራፑቢክ ካቴተር ናብቲ ኢለዮስቶሚ ኣዝዩ ስለዝቐረበ ጽሩይ ክኸውን መሪጽና። ኣዝዩ ጽቡቕ ስራሕ ሰሪሑ፡ ኣብ ከባቢ መኽፈቲ ካቴተር ድማ ዝኾነ ረኽሲ ኣይነበረናን። ዝተሰፍየ ካቴተር ሒዝካ ምጉያይ ግን ንንጡፍ ህጻን ዘይምቹእ እዩ ነይሩ፣ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ ድማ ቃንዛ ንኸይፍጠር እቲ ካቴተር ኣዝዩ ብዙሕ ግዜ ክሕጸብ ነበሮ። ነዊሕ ከይጸንሐ ኦስካር ዩሮስቶሚ ከም ዘድልዮ ንጹር ኰነ።

ዩሮስቶሚ፣ CADD ፓምፕን ብውሽጢ ሰራውር ዝውሰዱ መድሃኒታትን

እዚ ኦስቶሚ እዚ ናይ መወዳእታ ዓቢ መጥባሕቱ እዩ ነይሩ። ንነፍሲ ወከፍ ዝነኣሰ ለውጢ፡ ኩሉ ዝርዝር ዳግማይ ክጽሓፍ ነይርዎ፡ ዝርዝር መድሃኒት፡ ስሩዕ ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ፡ ዝርዝር ትእዛዝ፡ ዝርዝር ምዕሻግን ንዝተቐበለ መሳርሒታት ንምቕባልን ንምቑጻርን ዝሕግዙ ልማዳት ከምኡ'ውን ንመሳርሒታት ንምፍታሕን "ዶዝ" ንምሃብን ዝሕግዙ ልማዳት። እዚ ኩሉ ባዕለይ ክገብሮ ነይሩኒ። 

ኣብ ስልጣንና ዘለዉ ወለዲ ኣተሓባባሪ ረኺቦም ኣብቲ ትካል ክሕግዙ ኣለዎም ዝብል ቀጻሊ ሓሳባት ኣሎ፡ እዚ ግን ብተግባር ከመይ ክኸውን ከም ዘለዎ ንምግማቱ ይቃለስ። ሓደ ሰብ ጠቕላላ ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ ክህልዎ ኣለዎ፣ እዚ ድማ ኣዝዩ ብዙሕ ስራሕ ስለዝኾነ ምስ ብተዛማዲ ዓቢ ሚእታዊት ክፍቲ ቦታታት ይሰማማዕ። ገለ ካብቲ ግብራዊ ስራሕ ንገለ ካብቶም ቢፒኤታት ክውፍዮም ጀሚረ፣ እዚ ግን ንቢፒኤን ስዒቡ ዝመጽእ መስርሕ ምምልካትን ዝያዳ ሰዓታት የድሊ ማለት እዩ።

ናይ መወዳእታ ናይ ነርሲንግ ብቕዓት

ይኹን እምበር፡ ኦስካር ብቕልጡፍ ይበላሾ ስለ ዝነበረ፡ ንሱ እውን ብውሽጢ ሰራውር ደም መድሃኒት ኪወስድ ከም ዜድልዮ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ንጹር ኰነለይ። ነዚ ሓላፍነት እዚ በይነይ ክስከሞ ኣይደለኹን። 

ኣብቲ ገዛ ብተመሳሳሊ መንገዲ ከምቶም BPAs - ከምቲ Kirsti Egge Haugstad ኣብታ ጽሕፍቲ ዝገለጸቶ ብተጠቃሚ ዝቆጻጸሩ ዓይነት ውልቃዊ ነርስታት - ናይ ነርስ ክእለት የድልየና እዩ ኢለ ሓሲበ "ሕሙማት ሓደስቲ ዝተወልዱ ህጻናት፡ ህጻናትን መንእሰያትን ኣብ ገዛ ናይ ህጻናት ኣለይቲ ሕሙማት የድልዮም» ኣብ ነርሲንግ ኣብ 2017. ነቶም ክኸፍሉ ዝነበሮም እዚ ኣድላዪ ምዃኑ ንምእማን ሓያሎ ዓመታት ወሲዱሎም። 

ኣብዚ እዩ ኣብ መንጎ ልቦናን ሞያዊ ብቕዓትን በቲ ሓደ ወገንን ብኻልእ ወገን ድማ ብዛዕባ ሳዕቤን ዝኾነ ሓሳብ ከይሓሰብካ ኣብ ስነ-ቑጠባ ሓደ ወገን ትኹረት ምግባርን ዘሎ ምፍልላይ ርኡይ ዝኸውን። ንወለዲ እንታይ ሓላፍነት ምሃብ ጸገም ከም ዘለዎ ብልክዕ ደረት ኣበይ ኣሎ? ንዓይ ኣብዚ እዩ ነይሩ። 

እቲ እንኮ ኣማራጺ ዝወሃብ ትካል ወይ ተለዋዋጢ ናይ ገዛ ነርስታት ተመኩሮ ዘይብሎም ወይ ድማ ኣብ ምሉእ እቲ ብጭቡጥ ክወስዶ ዝግባእን ክወስዶ ዘለዎን ግዜ ምትሕልላፍን መድሃኒትን ናይ ምክትታል ዕድል ዘይብሎም ምዃኑ ቅኑዕ ኣይመስለንን።

ንወለዲ እንታይ ሓላፍነት ምሃብ ጸገም ከም ዘለዎ ብልክዕ ደረት ኣበይ ኣሎ? ንዓይ ኣብዚ እዩ ነይሩ።

ኣብ መወዳእታ ምዝጉባት ነርስ ዝኾኑ ሽዱሽተ ብሉጻት ተማሃሮ ነርስታት ስለ ዘረጋገጽኩ ጥራይ እዩ እቲ ንዝሓለፉ 17 ኣዋርሕ ዝወሰዶ ስርዓተ መድሃኒት ኦስካር ብተግባር ዝከኣል። ናይታ መዓልቲ ልምድታት ኣዝዩ ብዙሕን ዝተሓላለኸን ብምንባሩ ኣብዚ ብዝርዝር ክኣቱ ኣይክእልን እየ። ንዝሓለፈ ዓመት ብመንገዲ CADD ፓምፕ ብውሽጢ ሰራውር ሞርፊንን ሚዳዞላምን ተዋሂብዎ። 

ኣብ ተመሳሳሊ ጉያ ድማ CVK ክፉት ንኽኸውን ቅኑዕ ፍጥነትን ጸቕጥን ንምርካብ NaCl ዘለዎ IV ፓምፕ እውን ተጠቒሙ። ነዚ ዝኸውን ቱቦታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰለስተ መዓልቲ ክቕየር እንከሎ፡ እቶም ብዝተፈላለዩ ፓምፕታት ዝመሓደሩ ንTPNን NaClን ዝኸውን ቱቦታት ድማ መዓልታዊ ዳግማይ ይተኣሳሰሩ ነይሮም። ሞርፊን/ሚዳዞላም ኣብ ሓደ ሉመን ክኸይድ እንከሎ፡ ቲፒኤን፡ ምትካእ ፈሳሲን ብሾክን ፓምፕን ዝወሃብ መድሃኒታትን ድማ ኣብቲ ካልእ ሉመን ከይዱ። 

እተን ነርስታት ኣብ መወዳእታ ኩሉ ግዜአን ኣብ ስራሕ መድሃኒት ኣብ ምሃብን ቱቦታት ምትእስሳርን ኣሕሊፈንኦ። ቢፒኤ 1 ንኦስቶሚ ዝከናኸን ፈሳሲ ዝዕቅንን ጽሬት ዝከናኸንን ክኸውን ከሎ፡ ቢፒኤ 2 ድማ ኦስካር ናይታ መዓልቲ ቅርጽን ኩነታት ምጽባቕን ብዘየገድስ ክጻወት፡ ክመሃርን ክስሕቕን ከም ዝኽእል ናይ ምርግጋጽ ዕማም ነይርዎ። 

ንእሽቶ ሓወይ ኣብ ገዛ ኣብ ዘይነበረሉ እዋን፡ ምምሕዳር፡ ስልጠና፡ ምቑጻር ስራሕ፡ ውጥን ፈረቓ፡ ቃለ መሕትት ሰራሕተኛታት ከምኡ’ውን ዕማማት ስራሕን መሳርሕታትን ምውዳብ ይከናኸን ነይረ። ከምኡ’ውን ግዝያውያን ሰራሕተኛታት ምርካብ ሓላፍነተይ እዩ ነይሩ። ነፍሲ ወከፍ ትርፊ ደቒቕ ምስ ኦስካር እየ ዘሕልፎን ንዝፍጠር ዝኾነ ዓይነት ቅልውላው ኩሉ ግዜ ድሉው እየ ነይረ።

ጸጥታ ኣብ ገዛ

ኦስካር ኣብ ገዛ ክነብር ተፈቒዱሉ። ክልቴና ዝደለናዮ እዩ ነይሩ። ንስድራና እዚ ቅኑዕ እዩ ነይሩ። ውሑስ ምዃኑን ኣዝዩ ቀረባ ምዃኑን ክፈልጥ ስለ ዝነበረኒ፡ ንኽሓቑፎ ወይ ንኽጸናንዖ ማዕጾ ክኸፍት ጥራይ እዩ ነይሩኒ። 

ኣብቲ መዓልታዊ ክንክን ክሳተፍ ክኽእል ኣድለየኒ፣ ከም ኣደ መጠን ድማ መን ኣብ ገዛና ክህሉ ከም ዘለዎ ክውስንን ነቶም ሰራሕተኛታት ብሰላም ክመርሖምን በቲ ዝተፈጥረ ዝተፈላለየ ኩነታት ክመርሖም ከም ዝፍቀደለይን የድልየኒ ነይሩ። እዚ ድማ ኣብቲ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና ዓራውቲ ክቕንስ ከሎ ዝውጠን እዩ። 

ዝሓመሙ ሕሙማት እናበዝሑ ኣብ ገዛ ክሕብሕቡ ኣለዎም። ግን መን እዩ ዝከናኸኖም? ኣዝማድ እንታይ ተሓተትቲ ክኾኑ ከም ዘለዎም ደረት ኣበይ ኣሎ? ወለዲ ኣብ ዘይደፈሩሉ ወይ ክጻወርዎ ዘይክእሉ ኮሙን ክእለት ወይ ጸጋታት ኣብ ዘይብሉ እዋን ድማ መን ሓላፍነት ክወስድ? 

ወለዲ ካብ ሆስፒታል ናብ ገዝኦም ይለኣኹ፡ ሕክምና ቬንትሌተር፡ ዳያሊሲስን ብውሽጢ ሰራውር ደምን ዘድልዮም ህጻናት፡ ብዘይ ሕጋዊ መሰል ናይ ለይቲ ምክትታል ወይ መንግስታዊ መምርሒታት ናይዚ ሓላፍነት ድማ እቲ ኮሙን እኹል ጽቡቕ ዝኾነን ንሰራሕተኛታት፡ ኣዝማድን ውሑስ ኮይኑ ዝስምዖምን ምድላዋት ምርግጋጽ ሕሙማት ምዃኑ’ዩ።

ኣብዚ ጉዳይ ግቡእ ስጉምቲ ክወስድ ሰብ ክንጽበ ከለና፡ ንስኻትኩም ነርስታትን ምስቶም እትሰርሑ ሓካይምን ኢኹም፡ እምነትና ነቐምጦም። ኣብ ማእከል እቲ ጽዑቕ መዓልታዊ ህይወትኩም ብሕያውነት፡ ብህድኣት፡ ብውዑይነትን ብቕዓትን ክትቅበሉና፡ ከምኡ’ውን ሕጂ’ውን ግዜ ወሲድኩም በቲ ዘጋጥመና ዘሎ ቅልውላዋት፡ ሕጽረት ድቃስ፡ እቲ ልዕሊ ዓቕምና ክትሪኡና የድልየና። ናይ ስራሕ ዕማማትን ደቅና ክሓልፍዎ ዘለዎም ቃንዛን ምዃኑ’ዩ። 

ኦስካር ብተመሳሳሊ መንገዲ ሞተ: ብዘፍቅርዎ ብቑዓት ሰባት ተኸቢቡ: ኣብ ዓራቱ ውሑስ ኮይኑ። ካብኡ ዝዓቢ ግን ከምዚ ክነብር ምፍቃዱን ኩላትና ኣብ ከባቢና ኣብ ሆስፒታል ይኹን ኣብ ገዛና ሓደ ዕላማ ከም ዝነበረና፡ ኦስካር መዓልቲ ብዘየገድስ ጽቡቕ ህሞታት ክህልዎ ከም ዘለዎ እዩ።

– ዜና ኣብ ቲድስክሪፍት ሳይከፕሊን ብካታሪና ዶሩምስጋርድ፡ ኣባል ኮሚተ መሕወዪ ህጻናት ሎቨማማነስ.