እቲ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና

ኣብ ኖርወይ፡ ህዝቢ ኣድላዪ ዝኾነ ፍሉይ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ንኽረክብ ሓላፍነት ዝስከማ ኣርባዕተ ዞባዊ ትካላት ክንክን ጥዕና ኣለዋና።

እተን ኣርባዕተ ትካላት ጥዕና ድማ...

• ጥዕና ደቡባዊ ምብራቕ RHF: እቶም ኣብ ኣግደር፡ ቬስትፎልድን ቴለማርክን፡ ቪከን፡ ኦስሎን ኢንላንደን ንዝርከቡ ህዝቢ ሓላፍነት ዝስከሙ።
• ናይ ጥዕና ቬስት RHF: ኣብ ሮጋላንድን ቬስትላንድን ንዘሎ ህዝቢ ሓላፍነት ይወስዱ።
• ጥዕና ማእከላይ ኖርወይ RHF: ኣብ ሞረ ኦግ ሮምስዳልን ትሮንደላግን ንዘሎ ህዝቢ ሓላፍነት ይወስዱ።
• ጥዕና ኖርድ RHF: ኣብ ኖርድላንድ፡ ስቫልባርድን ትሮምስን ፊንማርክን ንዝርከብ ህዝቢ ሓላፍነት ይወስዱ

እቲ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና ዘጠቓልል...

• ሶማቲክን ስነ-ኣእምሮኣዊን ሆስፒታላት 
• ናይ ደገ ሕሙማት ክሊኒካት።
• ማእከላት ሕክምና
• ናይ ስልጠናን ተሃድሶን ትካላት
• ቅድመ ሆስፒታል ኣገልግሎት
• ትካል ንኣጠቓቕማ ዕጸፋርስ ኣብ መንጎ ሞያታት ዝካየድ ፍሉይ ሕክምና
• ክኢላታት ኣብ ናይ ብሕቲ ስራሕ
• ንጥፈታት ላቦራቶሪ
• ንግዲ ራጂ

ሪፈራል ምግባር

ፍሉይ ሕክምና ዘድልዮም ሶማቲክ ወይ ኣእምሮኣዊ ጸገማት ሕክምና ንምርካብ፡ እቲ ሕሙም ካብ መባእታዊ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ሪፈር ክግበር ኣለዎ። ብመሰረቱ እዚ ሓፈሻዊ ሓኪምካ ክኸውን እዩ። ኩሉ ሰብ ኣብ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ሕጋዊ መሰል ክንክን ጥዕና ኣለዎ።

ህጻናትን መንእሰያትን ሪፈር ክገብሩ ከለዉ እዚ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ክግምገም ኣለዎ!

እቲ ህጻን ኣብቲ ፍሉይ ኣገልግሎት ጥዕና ክንክን ጥዕና ከም ዘድልዮ እንተተገምጊሙ፡ እቲ ህጻን እንታይ ዓይነት ሓገዝ/ሕክምና ከም ዝረክብ ክውሰን ኣለዎ፡ ከምኡ’ውን እንተወሓደ እቲ ህጻን ነዚ ክረክብ ምኽኑይ ዝኾነሉ ናይ መወዳእታ ግዜ ክውሰን ኣለዎ። እዚ ማለት እቲ ክንክን ጥዕና እንተወሓደ መዓስ ከም ዝጅምርን ዝሰርሕን ዕለት ክውሰን ኣለዎ። እቲ ሆስፒታል ክሳብ እዚ ዕለት እዚ ሕክምና ክህብ እንተዘይክኢሉ፡ እቲ ሆስፒታል እንተደሊኹም ክትረኽብዎ ኣለዎም። ሄልፎ ምእንቲ ሄልፎ ነቲ ህጻን ኣብ ካልእ ቦታታት፡ ወይ ኣብ ኖርወይ ወይ ኣብ ወጻኢ፡ ክንክን ጥዕና ክህቦ።

ሓላፍነት

እቲ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና ምርመራ ምግባር፣ ሕክምና ምሃብን ድሕሪኡ ድማ ሕዱር፣ ከቢድን ሕዱርን ሕማማትን ጥርዓን ጥዕናን ሒዞም ናብቲ ኣገልግሎት ዝመፁ ሕሙማት ምክትታል ሓላፍነት ኣለዎ።

ኣብ ፍሉይ ኣገልግሎት ጥዕና ንነዊሕ እዋን ክትትልን ሕክምናን ዘድልዮም ህጻናት እዞም ዝስዕቡ መሰላት ኣለዎም፤

• ምስ ሓኪም ርክብ ግበሩ
  ብመሰረት እቲ ሕጊ፡ ህጻናትን መንእሰያትን ኣብቲ ሆስፒታል ናይ ርክብ ሓኪም ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም። እቲ ርክብ ዝገብር ሓኪም ኣብ ሕክምና ወይ ምክትታል ናይቲ ህጻን ክሳተፍን ናይቲ ሕሙም ኮርስ ከምቲ ዝተሓሰበ ከምዝኸይድ ከረጋግጽን ኣለዎ።

• ኣተሓባባሪ
  “ .ዕማም ኣተሓባባሪ ኣብቲ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና ኣብ እዋን ጻንሖት ብውሽጢ ምውህሃድ፣ ከምኡ’ውን ብደገ ምስቶም ድሕሪ ምውጻእ ዝከታተሉ ሰባት ምውህሃድ የጠቓልል። ኣብቲ መስርሕ ኣድላይነት ቀጻልነትን ምትእስሳርን ዝእዝዞ እንተኾይኑ፡ እቲ ኣተሓባባሪ ምስቲ ካብቲ ትካል ወጻኢ ምስቶም ንሕሙም ሕክምና ወይ ምክትታል ሓላፍነት ዝተዋህቦም ወይ ዝወሃቦም ኣካላትን ኣካላትን ክራኸብ ኣለዎ። ናይዚ ኣብነታት ሓፈሻዊ ሓኪም፡ ኣብ ኮሙን ኣተሓባባሪ፡ ኣሃዱ ኣወሃሃዲ፡ ክንክን ኣለይቲ ሕሙማት ኣብ ገዛ ወይ ኣብ ካልኦት ትካላት ጥዕና ዝርከቡ ክኢላታት እዮም።
  ብዛዕባ ኣተሓባባሪ ዝያዳ ኣንብብ ኣብዚ.

• ተሳትፎ ተጠቀምቲ
  ህጻናትን መንእሰያትን/ወለዶም ብስርዓት ክንክን ጥዕና ክስማዕ መሰል ኣለዎም። እዚ ኣብ ሕጊ መሰላት ሕሙማትን ተጠቀምትን ተቐሚጡ ኣሎ።
  "መሰል ተሳትፎ ተጠቀምቲ ኣብ ሕጊ ተሰኒዱ ኣሎ፡ ካልኦት ነገራት ኣብ... ክፍሊ 3–1 ሕጊ መሰላት ሕሙማትን ተጠቀምትን. እዚ ማለት ህጻናትን/ወይ ወለዶምን ኣብ ምምራጽ፡ ዲዛይንን ኣጠቓቕማን ቅድመ-ምድላዋት፡ ኣብ እዋን ውጥንን ኣተገባብራን ናይ ክሳተፉ መሰል ኣለዎም። ድሕረ ባይታ መሰል ምስታፍ፡ ምኽባር መሰል ርእሰ-ውሳነ ውልቀ-ሰብ እዩ። እቲ መሰል፡ ከም ሓፈሻዊ ሕጊ፡ ክንክን ጥዕና ካብቲ ሕሙም ባዕሉ ብዝረኸቦ ፍቓድ ክካየድ ኣለዎ ኣብ ዝብል ጽሑፍ ክረአ ኣለዎ። መሰል ተሳትፎ ተጠቀምቲ ክውንነት ንኽኸውን፡ እቲ ህጻን/ወለዲ እኹልን ዝተመጣጠነን ሓበሬታ ክረኽቡ ወሳኒ እዩ፡ ምእንቲ፡ ብዝተኻእለ መጠን፡ ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእሶም ኩነታት ጥዕና፡ ትሕዝቶ ክንክን ጥዕና ርድኢት ክረኽቡ ከምኡ’ውን ከም ሕሙም ወይ ተቐባሊ ኣገልግሎት ዘለዎም መሰላት።”

• ህጻናት ብፍላይ ልዕሊ 12 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ናይ ምስማዕ መሰል ኣለዎም።
  "እቲ ሕሙም ትሕቲ 16 ዓመት እንተኾይኑ፡ እቲ ሕሙም ይኹን ወለዲ ወይ ካልኦት ሓላፍነት ወላዲ ዘለዎም ሰባት ክሕበሩ ኣለዎም።"
  እቲ ሕሙም ካብ 12 ክሳብ 16 ዓመት ዝዕድሚኡ እንተኾይኑ፡ እቲ ሕሙም፡ ክኽበር ዝግብኦ ምኽንያት፡ ነዚ ኣብ ዘይደለየሉ እዋን፡ እቲ ሓበሬታ ነቶም ወለዲ ወይ ካልኦት ናይ ወላዲ ሓላፍነት ዘለዎም ክወሃብ የብሉን።
  ዕድመ እቲ ሕሙም ብዘየገድስ፡ ንወለዲ ወይ ንኻልኦት ናይ ወለዲ ሓላፍነት ዘለዎም ሰባት ሓበሬታ ክወሃብ የብሉን፡ እንተድኣ ነቲ ሕሙም ዝምልከት ከቢድ ረቛሒታት ኣንጻሩ እንተተዛሪቡ።
  ይኹን እምበር ሓላፍነት ወለዲ ንምፍጻም ዘድሊ ሓበሬታ፡ እቲ ሕሙም ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ዝኸውን፡ ነቶም ወለዲ ወይ ካልኦት ናይ ወለዲ ሓላፍነት ዘለዎም ክወሃብ ኣለዎ። እቲ ሕሙም እቲ ሓበሬታ ከምዝተዋህበ ክሕበር ኣለዎ።"

§ 6-5። ናይ ህጻናት ውድባዊ መሰል
"ሓደ ህጻን ኣብ ሓደ ጉዳይ ከም ወገን ኮይኑ ክሰርሕን ውድባዊ መሰሉ ከረጋግጽን ዝኽእል፡ ዕድሚኡ 12 ዓመት ምስ በጽሐን እቲ ጉዳይ ብዛዕባ እንታይ ምዃኑ እንተተረዲኡን እዩ።"

ሓደ ህጻን ኣብ ሆስፒታል ምስ ዝኣቱ 

ሓደ ህጻን ኣብ ሆስፒታል ክኣቱ ከሎ፡ ንሱን ኣዝማዱን ብርክት ዝበሉ መሰላት ኣለዎም፡ እዚኦም ድማ ኣብ... ደንቢ ጻንሖት ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና.

• ረድኤት ንወለዲ
  ወለዲ እቲ ህጻን ኣብ ሆስፒታል ምስ ዝኣቱ ረድኤት ክረኽቡ መሰል ኣለዎም። ኣብቲ ህጻን ዝኣትወሉ ክፍሊ ዝርከቡ ሰራሕተኛታት ጥዕና፡ እቶም ወለዲ እንታይ ዕማማት ክገብሩ ከም ዘለዎምን እቶም ሰራሕተኛታት ጥዕና ኣብ እዋን ጻንሖት እንታይ ክገብሩ ከም ዘለዎምን ምስ ወለዲ ናይ ምንጻር ሓላፍነት ኣለዎም። ሓደ መምርሒ፡ ወለዲ ከምቲ ኣብ ገዛ ዝገብርዎ ዝነበሩ ዕማማት ክሰርሑ ክኾኑ ይኽእሉ። ነቲ ቆልዓ ዘፍርሕ ወይ ዘሕምም ነገራት ክገብሩ የብሎምን፣ እንታይ ደኣ ናይቶም ቆልዑ ውሑስ መዕቆቢ ክኾኑ ይግባእ። እቶም ወለዲ ድሌት ምስ ዝህልዎም፡ ኣብ ትካል ጥዕና ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን እውን ረድኤት ክረኽቡ ኣለዎም። እዚ ኣብ ደንቢ ጻንሖት ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና ምዕራፍ 2 §6 ተቐሚጡ ኣሎ።

• ምቹኣት መነባብሮ ቦታታት
  ብመሰረት እቲ ደንቢ ወለዲ ኣብ ዘድልየሉ እዋን ንድሕሪት ክምለሱሉ ዘለዎም ምቹእ መነባብሮ ክረኽቡ ኣለዎም። ኩለን ትካላት ክንክን ጥዕና ከምዚ ዓይነት መነባብሮ የብለንን፡ እንተኾነ ግን ንሰራሕተኛታት ሕተት እሞ ኣድላይነቱ ጸብጻብ ግበር።

• ወለዲ እቲ ህጻን ኣብ ሆስፒታል ኣብ ዝጸንሓሉ እዋን ምስ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ፣ ክኢላ ስነ-ኣእምሮን/ወይ ካልእ ናይ ደገፍ ሰራሕተኛታትን ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም። እቲ ትካል ጥዕና ነዚ ንወለዲ ከቕርብ ኣለዎ፣ እንተድኣ ኣድልዩኩም ግን ሓገዝን መምርሕን እውን ክህብ ኣለዎ። እቲ ቆልዓ ዝቕየር ሕማም እንተሃልይዎ፡ ምስቲ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ካብ ሓደ ግዜ ንላዕሊ ምዝርራብ ጽቡቕ ሓሳብ ክኸውን ይኽእል እዩ።.

• እቲ ትካል ጥዕና ንወለዲ ብዛዕባ ዝምልከቶም ናይ ረብሓ ትካላት ክሕብር ኣለዎ። እዚ ሕተት እቲ ትካል ጥዕና ባዕሉ ተበግሶ እንተዘይወሲዱ። 

• ሓገዝ ዘድልዮምን/ወይ ድማ ናይ ለይቲ ምሕላው ዘድልዮም ህጻናት
  እቲ ህጻን BPA እንተሃልይዎ (ብዝሒ ሰዓታትን ሰዓትን መዓልቲ ብዘየገድስ) ከምኡ’ውን/ወይ ድማ ብለይቲ ቀጻሊ ክትትል እንተድኣ ኣድልይዎ (ናይ ለይቲ ምክትታል)፡ እቲ ሆስፒታል እዚ ከምዝተሸፈነ ከረጋግጽ ኣለዎ። እቲ ሆስፒታል ንባዕሉ ሰራሕተኛታት/ናይ ለይቲ ሓለውቲ ክህብ እንተዘይክኢሉ፣ ወይ ድማ እቲ ህጻን እቲ ህጻን ዝፈልጦም ሰራሕተኛታት ክጥቀም ዝበለጸ እዩ ተባሂሉ እንተተቖጺሩ፣ እቲ ሆስፒታል ነዚ ንምንጻር ምስቲ ናይቲ ህጻን ገዛ ኮሙን ክራኸብ ኣለዎ። ብድሕሪኡ እቲ ሆስፒታልን ኮሙንን ካብቲ ናይቲ ህጻን ናይ ገዛእ ርእሱ ናይ ለይቲ ሓለውቲ ስኬም ወይ ኣብቲ ኮሙን ዘሎ ናይ BPA ስኬም ናይ ለይቲ ሓለውቲ ክህቡ ኣለዎም። እዚ መሰል እዚ ኣብ መንጎ ትካላት ጥዕናን ኮሙናትን ኣብ ዝግበር ናይ ምትሕብባር ስምምዓት ክርከብ ይከኣል፣ ወለዲ ድማ እቲ ሆስፒታል ወይ ኮሙን እቲ ህጻን ኣብ እዋን ምእታው ልሙድ ኣገልግሎት ጥዕናን ክንክንን ከምዘይረክብ እንተገለጹ ናብቲ ናይ ምትሕብባር ስምምዕ ክውከሱ ይኽእሉ።

• ሓበሬታ ንወለድን ኣሕዋትን።
  ሕጊ ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕናን ሕጊ መሰላት ሕሙማትን ተጠቀምትን፡ ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና፡ ህጻናት፡ ኣሕዋትን ወለድን ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእሶም ኩነታት ጥዕና፡ ዝተፈላለዩ ኣማራጺታት፡ ሕክምና፡ ጎናዊ ሳዕቤናትን መሰላትን እኹል፡ ቅኑዕን ኣድላዪን ሓበሬታ ክረኽቡ ይጠልብ።

• ንኣሕዋት ከም ኣዝማድ ምቕራብ
  ብዕለት 1 ጥሪ 2018 ኣብ ሕጊ ሰራሕተኛታት ጥዕና §10 ab ኣሕዋት ከም ኣዝማድን ቆልዑ ከም ዝደሓኑን ምስ ህጻናት ከም ኣዝማድ ክመዓራረዩ ከም ዘለዎም ተወሲኑ። ሕጂ ሰራሕተኛታት ጥዕና እዞም ህጻናት እንታይ ዓይነት ናይ ሓበሬታን ምክትታልን ድሌታት ከም ዘለዎም ክፈልጡን ነዚ ክከታተልዎን ግዴታ ኣለዎም።

• ምንቅስቓስ ናይቲ ኣብ ሆስፒታል ዝኣተወ ህጻን።
  ህጻናት ኣብ ሆስፒታል ክኣትዉ ከለዉ ናይ ምንቅስቓስ ሕጋዊ መሰል ኣለዎም። ናይዚ ኣብነታት መጻወቲ ምርካብ፡ ፊልም ምርኣይ፡ ፍወሳ ሙዚቃ፡ ጸወታ፡ ስእልን ምቕባእን ክኾኑ ይኽእሉ። ህጻናት ምስ ዕድሚኦምን ዕብየቶምን ዝሰማማዕ ንጥፈታት ክገብሩ ዕድል ክወሃቦም ኣለዎ። ኣብ መብዛሕትአን ዓበይቲ ሆስፒታላት፡ ፍሉያት መምህራን ዘለወን ክፍልታት ኣለዋ፡ ስርሐን ድማ ነቶም ህጻናት ምንቅስቓስ እዩ። ብዝተፈላለየ ምኽንያት ነዞም ቅድመ-ምድላዋት ክጥቀሙሉ ዘይክእሉ ህጻናት፡ ሕጂ’ውን ናይ ምንቅስቓስ መሰል ኣለዎም። እቶም ሰራሕተኛታት ጥዕና ነዚ ብናይ ገዛእ ርእሶም ተበግሶ እንተዘይኣቕሪቦም ኣብቲ ክፍሊ ካብ ዝርከብ መምህር ፍሉይ ትምህርቲ ምብጻሕ ሕተት። እቲ ደንቢ ንኣክቲቬሽንን ምምሃርን እቲ ህጻን ዝምችእ ቦታ ይጠልብ። ካልእ ዕረፍቲ ዘድልዮም ሕሙማት ዘለዉሉ ካንሸሎ ይኹን ክፍሊ ምቹእ ቦታ ኣይኮነን። 

• ነቲ ኣብ ሆስፒታል ዝኣተወ ህጻን ምምሃር
  ህጻናት ኣብ ሆስፒታል ክኣትዉ ከለዉ ናይ ትምህርትን ፍሉይ ትምህርታዊ ሓገዝን ሕጋዊ መሰል ኣለዎም። ፍሉይ ትምህርታዊ ሓገዝ ነቶም ነዚ መሰል ዘለዎም ቅድመ ትምህርቲ ህጻናት እውን ይምልከት እዩ፣ እንተተኻኢሉ ድማ ብመምህር ቅድመ ትምህርቲ ክወሃብ ኣለዎ። እዚ ነቶም ኣብቲ ኣካላዊ ቤት ትምህርቲ ሆስፒታል ናይ ምጽናሕ ዕድል ዘይብሎም ህጻናት እውን ይምልከት። ካብ ቤት ትምህርቲ ሆስፒታል ዝመጸ መምህር ነቲ ቆልዓ ኣብቲ እቲ ቆልዓ ዘለዎ ክፍሊ ክምህሮ ይኽእል እዩ። እቲ ደንቢ ብዛዕባ ሓደ ቆልዓ ቤት ትምህርቲ ቅድሚ ቤት ትምህርቲ ሆስፒታል ምቕራቡ ገለ ግዜ ክሓልፍ ከም ዝኽእል ዝገልጽ ነገር የለን። ገለ ሆስፒታላት እቲ ቆልዓ ንውሑዳት መዓልታት ጥራይ እንተተቐቢሉ ቤት ትምህርቲ ናይ ምሃብ ልምዲ ከምዘይብሎም ኣስተውዕሉ። እቲ ህጻን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ሆስፒታል እንተድኣ ተዓቚቡ፡ ስለዚ ሓደ ሰብ ከይመሃረ ንብዙሕ መዓልታት ኣብ ሓደጋ ይወድቕ።

• ቅድመ ትምህርቲ ህጻናት ፍሉይ ናይ ትምህርቲ ሓገዝ ዘድልዮም ኣብ ትካል ጥዕና ክኣትዉ ከለዉ ክረኽብዎ ኣለዎም።
  ኣብ ገለ ትካላት ጥዕና፡ እቲ ቤት ትምህርቲ ሆስፒታል፡ ንህጻናት ቅድመ ትምህርቲ ነዚ ሓገዝ ክህቦም ዝግባእ እዩ። ቤት ትምህርቲ ሆስፒታል ኣብቲ እቲ ህጻን ዝሕከመሉ ክፍሊ ጽግዕተኛ ኮይኑ ከምዚ ዓይነት ትምህርቲ ዘድልዮ ቆልዓ ከምዘለዎም የፍልጦም።. 

ኣብዚ ብዛዕባ ጀነቲካዊ መርመራ ሓበሬታ ኣብቲ ፍሉይ ኣገልግሎት ጥዕና ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም።

ነጻ ማእከል ሕክምና

ከም ሕሙም መጠን ዝደለኻዮ ሆስፒታል ናይ ምምራጽ መሰል ኣሎካ። ዓበይቲ ሆስፒታላት ኣብ ሳሕቲ ዝረኣዩ ኩነታት ዝያዳ ፍሉያት ክኾኑ ይኽእሉ፣ እተን ንኣሽቱ ሆስፒታላት ድማ ዝያዳ ሓፈሻዊ ኣገልግሎት ሕክምና ኣለወን። ስለዚ፡ ካብቲ ኣብ ቀረባኻ ዘሎ ዝተፈልየ ሆስፒታል ኣብቲ ዘለካ ሕማም ወይ ሲንድሮም ዝፍለጥ ሆስፒታል ክህሉ ይኽእል እዩ። 

ሽልማት

Barn skal alltid få premie uavhengig av alder og funksjonsvariasjon!
እቲ ዘሕዝን ግን፡ ብዛዕባ እቶም ኣዝዮም ዝነኣሱ ህጻናት ሽልማት ዘይህቡ፡ ርኡይ ናይ ኣእምሮኣውን ርክብን ብድሆታት ዘለዎም ህጻናት፡ ክርእዩ ዘይክእሉ፡ ወይ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ሽልማት ከምዘይጥዕሞም ዝግምቱ ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና ብቐጻሊ ተመክሮን ንሰምዕን ኢና። ወለዲ ነዚ እንተተቓሊዖም ክሕበሩ ኣለዎም፣ እቲ ልምዲ ንቡር ከይከውን። ንህጻናት ኩሉ ግዜ ሽልማት ክወሃቦም ኣለዎ!

ፋውንዴሽን ህጻናት ሆስፒታል ንሆስፒታላትን ክፍልታት ህጻናትን እታ ሃገር ኩሉ ዓይነትን ዓቐንን ዘለዎ ሽልማት፡ ከምኡ’ውን እንቋቑሖ ፋሲካን ህያባት ልደትን የቕርብ።

ኣብ ልዕሊ ህጻናት ዝግበር ምግዳድ

መርመራታትን ሕክምናዊ ኣገባባትን ንምክያድ ኣብ ልዕሊ ህጻናት ምግዳድ ንኸይጥቀሙ ንጡፍ ጻዕሪ ክግበር ኣለዎ። ብዛዕባ ጽቡቕ ፍታሕ (ከም ናይትረስ ኦክሳይድ፡ ምድላዋት፡ ኣጠቓቕማ ኤኤስኬን ናይ ሆስፒታል ቀልደኛታትን ወዘተ. ብዛዕባኡ ዝያዳ ኣንብብ) ሓፈሻዊ ትዕዝብቲ ጌርና ኣለና። ኣብዚ.

ምንፅርፃር

ምስቶም ንውላድኩም ዝከታተሉ ዘለዉ ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና ክፉትን ጥቡቕን ዝርርብ ክትገብሩ ክትፍትኑ ንመክር። ብዛዕባ እቲ ምክትታል ወይ ሕክምና ዝኾነ ሕቶታት እንተሃልዩካ ካብ ውሑድ ሕቶታት ምሕታት ይሓይሽ። ሕቶ ምሕታት ፈጺሙ ሓደገኛ ኣይኮነን፡ ዕሽነት ዝመልኦ ሕቶታት እውን የለን። ንስኻትኩም ወለዲ እምበር ሰብ ሞያ ክንክን ጥዕና ኣይኮንኩምን፡ ሓደ ነገር ንጹር ምስ ዘይከውን ድማ ክትሓቱ ትጽቢት ይግበረልኩም። ውላድኩም ዝረኽቦ ዘሎ ምክትታል ወይ ሕክምና እንተዘይዓጊብኩም ወይ እንተዘይተሰማሚዕኩም፡ ብቐጥታ ናብቲ ሓላፍነት ዝስከም ሓኪም ከተዕብይዎ ንመክር። ንስኻትኩም ወለዲ ስክፍታታትኩም ክትገልጹሉ ዕድል ዝረኽብሉ ፍሉይ ዕላል ምሕታት ጽቡቕ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እቲ ሓኪም ድማ ስለምንታይ እቲ ሕክምና ወይ ምክትታል ከምቲ ዘለዎ ክገልጸልኩም ይኽእል እዩ።.

ውላድካ ዘይግቡእ ኣተሓሕዛ ወይ ዘይሓላፍነታዊ ክንክን ጥዕና ከም ዝረኸበ እንተኣሚንካ፡ ናይ ጥርዓን መሰል ኣሎካ።.

• መጀመርያ ነቲ ሆስፒታል ብዛዕባ እቲ ፍጻመ ቀልጢፉ ምእንቲ ክፈልጥ ብቓል ከተፍልጦ ትኽእል ኢኻ።.
• እቲ ጉዳይ ክስነድን ብወግዒ ክስራሕን ብጽሑፍ ጥርዓን ክትከታተል ኣገዳሲ እዩ።.

ብጽሑፍ ዝቐረበ ጥርዓን፤

• ብዛዕባ እቲ ዘጋጠመ ሓጺር መግለጺ።.
• እቲ ፍጻመ ኣበይን መዓስን እዩ ተፈጺሙ።.
• ኣብቲ ቆልዓ እንታይ ሳዕቤን ኣስዒቡሉ።.
• በቲ ጥርዓን እንታይ ክትበጽሖ ትደሊ (ንኣብነት መብርሂ፡ ይቕሬታ፡ ምቕያር ልማድ)።.

ብነጻ ምኽርን ደገፍን ካብ... እቲ ሕሙምን ተጠቃምን ዕቑባ.
ንሳቶም ድማ፤

• ብዛዕባ ንስኻን ውላድካን ዘለኩም መሰላት መሪሕኩም።.
• ጥርዓን ክትሕንጽጽ ይሕግዘካ።.
• ምስ ሆስፒታል ወይ ካልኦት ሓላፍነት ዘለዎም ወገናት ኣብ ዝግበር ኣኼባታት ምሕጋዝ።.

እቲ ህጻን ንዘይቅኑዕ ሕክምና፡ ጸገማት ወይ መጉዳእቲ እንተተቓሊዑ፡ እዚ ክሕበር/ከማርር ይኽእል። ኣመሓዳሪ መንግስቲ, በዓል መዚ ጥዕና ኖርወይ..., ጥርዓን ጥዕና ወይ ካሕሳ ሕሙማት ኖርወይ.

ብዛዕባ ሕጽረት ምክትታል BUP ትማርሩ እንተኾይንኩም ኣብዚ ክትረኽብዎ እትኽእሉ ፍሉይ ናይ መሰል ደብዳበ ኣለና።.

ሕግን መምርሕታትን

ተቖጻጻሪ ዳይረክቶሬት ጥዕና ኖርወይ 

መምርሒ ብዛዕባ ርክብ ሓኪም

ደንቢ ምሕዋይን ምሕዋይን፣ ውልቃዊ ውጥንን ኣተሓባባሪን።

§ 22 ኣብ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና ኣተሓባባሪ

"ብመሰረት ሕጊ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና ዝተሓላለኸ ወይ ነዊሕን ዝተዋደደን ኣገልግሎት ንዘድልዮም ሕሙማት፡ ኣወሃሃዲ ክቐርብ ኣለዎ፡ cf." ሕጊ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና § 2-5ሀ. እዚ እቲ ሕሙም ውልቃዊ ውጥን ይደሊ ድዩ ኣይደልን ብዘየገድስ ይምልከት።

እቲ ኣተሓባባሪ ኣድላዪ ምክትታል ናይቲ ውልቀ ሕሙም ከረጋግጽ ኣለዎ። እቲ ኣተሓባባሪ ምስ ትካላዊ ጻንሖትን ምስ ካልኦት ወሃብቲ ኣገልግሎትን ብዝተኣሳሰር ምውህሃድ ናይቲ ዝቐርብ ኣገልግሎት ከረጋግጽን ኣብቲ ውልቃዊ ትልሚ ኣብ ዝግበር ስራሕ ምዕባለ ከረጋግጽን ኣለዎ።

እቲ ኣተሓባባሪ ክኸውን ኣለዎ። ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና።”

ሕጊ መሰላት ሕሙማትን ተጠቀምትን

§ 2-3 መሰል ዝተሓደሰ ገምጋም

"ካብ ሓፈሻዊ ሓኪም ሪፈራል ስዒቡ፡ እቲ ሕሙም ብስፔሻሊስት ኣገልግሎት ጥዕና፡ ብዛዕባ ኩነታት ጥዕንኡ ዳግማይ ክግምገም መሰል ኣለዎ።" እቲ መሰል ንሓደ ዓይነት ኵነታት ሓንሳብ ጥራይ እዩ ዚምልከት።”

ክፍሊ 2-5 ሀ.ሓኪም ናይ ምርካብ መሰል

"ሓደ ሕሙም ከቢድ ሕማም፡ መጉዳእቲ ወይ ጸገም ዘለዎ፡ ከምኡ'ውን ንዝተወሰነ ግዜ ሕክምና ወይ ምክትታል ብስፔሻሊስት ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ዘድልዮ፡ ብመሰረት ሕጊ ስፔሻሊስት ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና § 2 ናይ ርክብ ሓኪም ክምዘዝ መሰል ኣለዎ።" -5 ሐ."

ክፍሊ 3-2። ናይቲ ሕሙምን ተጠቃምን መሰል ሓበሬታ

"እቲ ሕሙም ብዛዕባ ኩነታት ጥዕንኡን ትሕዝቶ ናይቲ ክንክን ጥዕናን ርድኢት ንምርካብ ዘድሊ ሓበሬታ ክህልዎ ኣለዎ።" እቲ ሕሙም ብዛዕባ ክህልዎ ዝኽእል ሓደጋታትን ጎናዊ ሳዕቤናትን እውን ክሕበር ኣለዎ።

እቲ ሕሙም ወይ ተጠቃሚ ጉድኣት ወይ ከቢድ ጸገማት እንተ ኣጋጢምዎ፡ ነቲ ሕሙም ወይ ተጠቃሚ ብዛዕባ እዚ ክሕበር ኣለዎ። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ብዛዕባ ካብ ኖርወጃዊ ካሕሳ መጉዳእቲ ሕሙማት ካሕሳ ናይ ምሕታት መሰል፣ ናብ ሕሙምን ተጠቃምን ዕቑባ ምሕላፍን ብመሰረት ዓንቀጽ 7-4 ዝኾነ ይኹን ምጥሓስ ግቡእ ንኽግምግም ናብ ተቖጻጻሪ በዓል መዚ ናይ ምሕታት መሰልን ሓበሬታ ክወሃብ ኣለዎ። " "

ፍሉይ መሰል ህጻናት

ክፍሊ 6-3። ኣብ ትካል ጥዕና ህጻናት ናይ ምንቅስቓስ መሰል

"ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ክነጥፉን ክነቓቕሑን መሰል ኣለዎም፡ እዚ ድማ ኣብ ኩነታት ጥዕና ናይቲ ህጻን ተመርኲሶም ምኽኑይ ክሳብ ዝኾነ።"

ክፍሊ 6-4። መሰል ትምህርቲ ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና

"ኣብ ዕድመ ትምህርቲ ግዴታ ዝበጽሑ ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ናይ ትምህርቲ መሰል ኣለዎም፡ እዚ ድማ ካብ ሕጊ ትምህርቲ ክሳብ ዝስዕብ።"

መንእሰያት ኣብ ትካል ጥዕና ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ናይ ትምህርቲ መሰል ኣለዎም፣ እዚ ካብ ሕጊ ትምህርቲ ክሳብ ዝስዕብ።

ቅድመ ትምህርቲ ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ፍሉይ ትምህርታዊ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም፡ እዚ ድማ ካብ ሕጊ ትምህርቲ ክሳብ ዝስዕብ።"

ደንቢ ጻንሖት ህጻናት ኣብ ትካል ጥዕና 

§ 2-6 ምስ ወለዲ ምብጻሕ

"እቶም ሰራሕተኛታት ምስቲ ቆልዓ ከለዉ እቶም ወለዲ ኣየኖት ዕማማት ከም ዝደልዩን ክፍጽሙ ከም ዝኽእሉን ምስ ወለዲ ከነጽሩ ግዴታ ኣለዎም"።

"ኣብ እዋን ትካላዊ ጻንሖት ምስ ቆልዓ ዘለዉ ወለዲ ከም ኣድላይነቱ ረድኤት ክረኽቡ ኣለዎም"።

§ 4- 12- 14 ምንቅስቓስ/ምምሃር

"ህጻናት ኩነታት ጥዕንኦም ክሳብ ዘፍቅዶ ክነጥፉን ክነቓቕሑን ኣለዎም።" ኣብ ዝተፈላለየ ደረጃ ዕድመ ዝርከቡ ህጻናት ንምምሃር፣ ንምንቅስቓስን ንምንቕቓሕን ዝምችእ ቦታን እኹል መሳርሕታትን ክምደብ ኣለዎ"።

"ንቅድመ-ትምህርቲ ህጻናት ዝኸውን ስነ-ምምሃር ንጥፈታት ብመሪሕነት መምህር ቅድመ ትምህርቲ ክካየድ ይምረጽ"።

"ኣብ ግዴታዊ ናይ ትምህርቲ ዕድመ ዝርከቡ ህጻናት ኣብቲ ትካል ኣብ ዝጸንሕሉ እዋን ናይ ትምህርቲ መሰል ኣለዎም"

ኣብ ልዕሊ ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና ስጉምቲ ምውሳድ

§ 10 a ሰራሕተኛታት ጥዕና ኣዝማድ ወለድን ኣሕዋትን ዝኾኑ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣብ ክንክን ኣበርክቶ ናይ ምግባር ግዴታ።.

"ሰራሕተኛታት ክንክን ጥዕና ብሰንኪ ወላዲ ወይ ሓው ናይቲ ህጻን ሕማም ኣእምሮ፡ ወልፊ ሓሽሽ ወይ ከቢድ ሕማም ሶማቲክ ዘለዎ ሕሙም ብምዃኑ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ክህልዎም ዝኽእል ኣድላይነት ሓበሬታን ኣድላዪ ምክትታልን ኣብ ምሕላው ኣበርክቶ ክገብሩ ኣለዎም"።

"ጠለባት ናይቲ ሕሙም ትሕቲ ዕድመ ኣሕዋት ምሕላው ኣብ ዘድልየሉ እዋን፡ እቶም ሰራሕተኛታት ጥዕና፡ ንኻልእ ነገራት፡ ብዛዕባ ዝምልከቶም ስጉምትታት ሓበሬታን መምርሕን ከቕርቡ ኣለዎም።" ብዝተኻእለ መጠን እዚ ምስ ወለዲ ወይ ካልኦት ክንክን ሓው ዘለዎም ብምምኽኻር ክግበር ኣለዎ"።

እዚ ጽሑፍ ንመወዳእታ ግዜ ብዕለት 07.09.2025 ተሓዲሱ