መሰረታዊ ኣበል

መሰረታዊ ኣበል ካብ NAV ዝመጽእ ጥቕሚ ኮይኑ ንዘጋጥመካ ተወሳኺ ወጻኢታት ክሽፍን እዩ ዝበሃል ሕማም፡ መጉዳእቲ ወይ ካልእ ጥዑያት ሰባት ዘይብሎም ናይ ተግባር ፍልልይ። ናይ ሕጂ ወጻኢታት ክህሉ ኣለዎ፣ i.e ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ዘለካ ወጻኢታት፣ እቲ ኣድላይነት ድማ ነባሪ ክኸውን ኣለዎ።

ብሰንኪ ኣመጋግባ ክኸውን ይኽእል። መጓዓዝያ .

ንመሰረታዊ ኣበል ዝምልከት ረቛሒታት

ሕማም፡ መጉዳእቲ፡ ተወሳኺ ወጻኢታት ዘስዕብ ናይ ተግባር ፍልልይ
እቲ ኣድላይነት ነባሪ ክኸውን ኣለዎ፣ እንተወሓደ ካብ 2-3 ዓመት
እቲ ወጻኢታት እንተወሓደ ምስ ደረጃ 1 ክሰማማዕ ኣለዎ።
ኣብ መዓልታዊ ህይወት ቀጻሊ ወጻኢታት ክህሉ ኣለዎ።
መሰረታዊ ኣበል ንምርካብ ዝኾነ ገደብ ዕድመ የለን
እቲ መሰረታዊ ኣበል ንመድሃኒታት ዝኸውን ወጻኢታት ኣይሽፍንን እዩ።
ተወሳኺ ወጻኢታት ዝምልከት ሰነድ

ብሄልፎ ዝሽፈን ወጻኢታትን ዝሽፈን ናይ መገሻ ወጻኢታትን ናይ ሕሙማት ጉዕዞ ኣብ መመልከቲ መሰረታዊ ኣበል ክካተት ኣይክእልን እዩ። ግዜ ንስኻ ንኣብነት. ኣብ ዕዳጋን ፍሉይ መግቢ ንምድላውን ዝግበር ወጻኢታት እውን ክሕወስ ኣይክእልን እዩ፣ እዚ ስለ ዝጠፍእ እዩ። ናይ ሓገዝ ኣበል.

በብእዋኑ ዝግበር ተወሳኺ ወጻኢታት ንነዊሕ እዋን ብቐጻሊ ዝድገም እንተኾይኑ ወይ ድማ እቲ ሰብ ኣብ ውሽጢ 2 ዓመት ክመውት ትጽቢት እንተተገይሩሉ እውን ከም ቀዋሚ ይቑጸር።

ኣብ መንጎ መሰረታዊ ጥቕምን ተወሳኺ ጥቕምን ዘሎ ፍልልይ፤

መሰረታዊ ረብሓ = ምስ ዓቕሚ ዘለዎ ምዃን ክነጻጸር ከሎ እተውጽኦ ተወሳኺ ገንዘብ

ናይ ሓገዝ ኣበል = ምስ ዓቕሚ ዘለዎም ሰባት ክነጻጸር እንከሎ ዘሕለፎ ተወሳኺ ግዜ

ንብዙሓት፡ ዋላ እኳ እቲ ንመሰረታዊ ኣበል ዝኸውን መጠን ኣዝዩ ዝተሓተ እንተኾነ፡ ካብ ሓጋዚ ኣበል መሰረታዊ ኣበል ክወሃቦም ዝያዳ ኣጸጋሚ እዩ። እዚ ድማ ብሰንኪ እቲ ጽኑዕ ናይ ሰነድ ጠለብ እዩ። መሰረታዊ ኣበል ንምምልካት፡ ተወሳኺ ወጻኢታት ምስ ቅብሊት ን3 ኣዋርሕ ንድሕሪት ክትስነድ ኣለካ። ቅብሊት እንተዘይብልካ፡ ነቲ ተወሳኺ ወጻኢታት እትግምተሉ ሰሌዳ (ንኣብነት ኣብ ኤክሰል) ምፍጣር እውን ይከኣል እዩ። ንመጓዓዝያ (NAV 06-03.12) ከምኡ’ውን ኣብ ክዳውንቲ (NAV 06-03.11) ዝተፈላለየ ቅጥዕታት የድሊ።

ንመሰረታዊ ኣበል 6 ደረጃታት ኣለዉ፤

ኣብዚ እቶም ዝተፈላለዩ ደረጃታት እንታይ ምዃኖም ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ክትረክብ ኢኻ።

ኣብ ጨርቅን ክዳንን ምልባስን ምቕዳድን እዩ።

ንኽትሽፈን ኣብ ኩሉ ክዳውንቲ ምብስባስን ምብስባስን ኣድላዪ እንተኾይኑ፡ እዚ ማለት ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ ሓድሽ ክትገዝእ ዘለካ ቅብሊት ክትእክብ ኣለካ ማለት እዩ። ብተወሳኺ፡ ነቲ ዝረሰሐ/ዝተበላሸወ ክዳውንቲ ስእሊ ምውሳድ ጽቡቕ ሓሳብ ምዃኑ፡ ከምኡ’ውን ንዕድመ እቲ ህጻን ካብ ንቡር ንላዕሊ ክንደይ ከም ዝለበስን ዝሕጸብን ምውድዳር ኣብ ምድላው ገለ ግዜ ምሕላፍ ጽቡቕ ሓሳብ ምዃኑ ክንመኽረኩም ንፈቱ ትጽቢት ዝግበረሉ ደረጃ ተግባራዊ ምዃኑ’ዩ። ሃይፐርኪነቲክ ዲስኦርደርስ ከም... ADHD ምስ ልዕሊ ዓቐን ምንቅስቓስ ብኣውቶማቲክ መሰል መሰረታዊ ኣበል ይህብን ተወሳኺ ወጻኢታት ሰነድ ኣየድልዮን እዩ።

ቴክኒካዊ መሳርሒታት

ንመሳርሒታት ኤሌክትሪክ፡ ከም ዓራትን ዓረብያ ስንኩላን፡ ንመሳርሒታት መስምዒ ዝኸውን ባትሪ፡ ንመትከሊ ኮክሊየር ዝኸውን ወጻኢታትን ናይ ጸጥታ ኣላርማትን ዝኸውን ወጻኢታት ኤሌክትሪክ ረብሓ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።

ወጻኢታት መጓዓዝያ

እቲ ተወሳኺ ወጻኢታት መጓዓዝያ ኣድላዪ ክኸውን ኣለዎ ብሰንኪ... ሕማም/መጉዳእቲ፡ i.e. ብተግባር ብቑዕ እንተትኸውን ዘይምገበርካዮ ወጻኢታት። እቲ ተወሳኺ ወጻኢታት ብመልክዕ ወጻኢታት ታክሲ፡ ንኣብነት ብስድራቤትን ፈተውትን ዝኽፈል ናይ ብሕቲ ምዝዋር፡ ናይ ገዛእ ርእስኻ መኪና ምዝዋር ወይ ድማ ብፍሉይ ምውሳኽ ኣጠቓቕማ ህዝባዊ መጓዓዝያ ክኸውን ይኽእል።

መሰረታዊ ኣበል ክልቲኡ ምስ ቤት ትምህርቲ/ስራሕ ዝተኣሳሰር ጉዕዞ፣ ስልጠና፣ ተግባርን ንኣሰራርሓ ህጻን ንምምሕያሽን ክወሃብ ይኽእል።

ልዕሊ ዓቐን ዋጋ ዘለዎ ኣመጋግባ

ኣብ ኩሉ ብሰንኪ ኣመጋግባ ልዕሊ ዓቐን ዝኾነ ኣመጋግባ ዝምልከት ኩነታት፡ እቲ መርመራ በቲ ዝምልከቶ ክኢላ ክውሰን ፍጹም ጠለብ እዩ። ኣብቶም ንመግቢ ዘይምጽዋር/ኣለርጂ ዝምልከት ጉዳያት፡ እቲ መርመራ ብክኢላ ክፍሊ/ናይ ደገ ሕሙማት ክሊኒክ ወይ ብናይ ኣለርጂ ክእለት ዘለዎ ሞያዊ ክኢላ ክምስረት ፍጹም ኩነታት እዩ።

ሕማም ሲልያክ ዘለዎም ሰባት ብኣውቶማቲክ መሰረታዊ ኣበል ክረኽቡ መሰል ኣለዎም፡ ዋጋታት ልዕሊ ዓቐን ዝኾነ ኣመጋግባ ምስናድ ኣየድልዮምን።

ካልኦት መርመራታት ኣውቶማቲክ መሰል መሰረታዊ ኣበል ዝህቡ ብሰንኪ... ተወሳኺ ወጻኢታት ንኣመጋግባ ሲስቲክ ፋይብሮሲስ፡ ዘይ-ሲልያክ ግሉተን ዘይምጽውዋር፡ ከምኡ’ውን ፊኒልኬቶኑርያ (PKU/Følling’s disease)፡ ታይሮሲነሚያን ካልኦት ብፕሮቲን ዝተቐነሰ ኣመጋግባ ዝሕከሙ ተፈጥሮኣዊ ሕማማት ምትሕውዋስ መግቢን እዮም።

ኣየናይ ኣውቶማቲክ ደረጃ ከም ዝወሃብ ከከም መርመራን ዕድመን ይፈላለ እዩ።

ሕማም ምጥሓስን ኣድላይነት ኬቶጀኒክ ኣመጋግባን መሰል መሰረታዊ ረብሓ ከበግስ ይኽእል እዩ፡ እንተኾነ ግን ካብ ሓኪምን ክኢላ ኣመጋግባን ሰነድ የድሊ። እዚ ኣብቲ ሰርኩላር ብሰፊሑ ተገሊጹ ኣሎ።

ላክቶስ ዘይምጽዋርን ኣለርጂ ፕሮቲን ጸባን ጥራይ መሰረታዊ ረብሓ ንምርካብ መሰል ኣይህበካን እዩ።

ሲፎ

NAV ኣብ ዝተመስረተ እዩ። ናይ ሲፎ መወከሲ ባጀት።. እዚ ባጀት እዚ ንህጻናትን መንእሰያትን ሓዊሱ ዝተፈላለየ ዕድመ ዘለዎም ሰባት ኣብ ማእከላይ ሃልኪ ዝተመርኮሰ እዩ። ንኣብነት ንኣብነት። ማእከላይ ኣጠቓቕማ መግቢ ወዲ 4 ዓመት ካብ ናይ ወዲ 16 ዓመት ቆልዓ ዝወሓደ ክኸውን እዩ፡ ኣብ መንጎ ጾታታት እውን ፍልልያት ኣሎ። ማዕረ ማዕሪኡ ድማ ወዲ 4 ዓመት ቆልዓ ካብ ወዲ 17 ዓመት ንላዕሊ ምስ ክዳውንቲ ዝያዳ ክቃለስ ንቡር ክኸውን እዩ። እዚ ኩሉ ኣብ ምዕቃንን ምግምጋምን መሰረታዊ ኣበል ተራ ኣለዎ።

ቅድሚ ምምልካትካ ናይ SIFO ካልኩሌተር ክትጥቀም ንመክር። በዚ መንገዲ እዚ እቲ ፍልልይ መሰረታዊ ረብሓ ንምርካብ ዝኣክል ዓቢ እንተኾይኑ ክትዕዘብ ትኽእል፣ ልክዕ እቲ ክሽፈን ዝኽእል ልዕሊ ማእከላይ ወጻኢታት ዝኾነ መጠን ገንዘብ ስለዝኾነ።

ሰነድ ምግባር

እቲ ኣፕሊኬሽን ዲጂታላውን ኣብ ወረቐትን እዩ።

ሓለውቲ ነቲ ህጻን ወኪሎም የመልክቱ። ናይ ሓኪም ምስክር ወረቐት ምልኣኽ ኣየድልዮምን እዩ፣ ኣብቲ መመልከቲ ስም ናይቲ ሓኪምን ናይ ሕክምና ቦታን/ቤት ጽሕፈት ጥራይ ክገልጹ ኣለዎም፣ NAV ድማ ሰነድ ምርካብ ኣድላዪ እንተኾይኑ ብቐጥታ ምስቲ ዝምልከቶ ሓኪም ክረኽቦ እዩ።

እቲ መርመራ ብኣውቶማቲክ መሰረታዊ ኣበል መሰል እንተዘይሂቡካ ናይ ተወሳኺ ወጻኢታት ሰነድ ምትሕሓዝ ኣገዳሲ እዩ።

ከተስተብህለሉ ዝግባእ እዩ።

ገለ መርመራታት ብኣውቶማቲክ መሰል መሰረታዊ ረብሓ ይህቡኻ፣ ከም ንኣብነት። cystic fibrosis, ADHD hyperkinetic diagnosis, ከምኡ’ውን ናይ ኣገልግሎት ከልቢ ምሕላው (ብናይ ኣገልግሎት ከልቢ ኮሚተ ክጸድቕ ኣለዎ)። እዚ ኣየኖት መርመራታት ከም ዝምልከት ኣብቲ ብዛዕባ መሰረታውን ሓጋዚን ጥቕምታት ዝምልከት ሰርኩላር ብሰፊሑ ተገሊጹ ኣሎ።
እቲ ረብሓ ካብ ግብሪ ነጻ እዩ።
ኣብ ቴክኒካዊ ሓገዛት ክመጽእ ከሎ፡ እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ንኣሰራርሓ ኤሌክትሪካዊ ሓገዛት ከም ዋከርስ፡ ዓራት፡ መተንፈሲ፡ ኦክስጅን ዝእከብ፡ ህዋሳት ዘነቓቕሑ መብራህትን ተመሳሰልቲ መሳርሒታትን፡ ከምኡ’ውን ንተደጋጋሚ ክዳውንቲ ንምሕጻብ ዝሕግዙ መሕጸቢ ማሽናትን መደርቕን ኤሌክትሪክ ዝምልከት ክኸውን እዩ። ቤት ሕጽቦ. ከም ስርዓት ኣብ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ጥራይ ሬት 1 ኣይትበጽሕን ኢኻ፡ ምስ ካልእ ተወሳኺ ወጻኢታት ተደሚርካ ግን ክትበጽሖ ትኽእል ኢኻ።
ቅድሚ 2019፡ ብመሰረት ሕማማት ቆርበት ከም ሶርያሲስ፡ ኤክዚማን ኢችቲዮሲስን መሰረታዊ ረብሓ ሳሕቲ ትረክብ ኔርካ፡ ሕጂ ግን ብዝዓበየ ደረጃ ይከኣል እዩ። ብዘይካ ተወሳኺ ወጻኢታትን ናይ ሓኪም ምስክር ወረቐትን ዝድለ ሰነዳት፡ እቲ ጸገም ቆርበት ብኸመይ ከም ዝልለ፡ ክሳብ ክንደይ ሰፊሕ ክፋል ኣካላት ከም ዝጥቃዕን ኣብ ኣካላትና ኣበይ ከም ዘሎን፡ እቲ ጸገም ቆርበት ብኸመይ ከም ዝሕከምን እንተሃልዩን ካብ ሓኪም ዝመጽእ ሓበሬታ እዩ። ወቕታዊ ፍልልያት። ሽፋን ወጻኢታት ንሓኪም ዘይተኣዘዙ ቅብኣታት፡ ክሬማትን ዘይትን ንምርካብ፡ ኣብ መደብ ኣበርክቶ ኣብ... ሰላም.
ተወሳኺ ወጻኢታት ንካርትሪጅ ቀለም፣ ሸትስን ላሚነቲንግ ሸትስን እውን መሰረታዊ ኣበል መሰረት ክኸውን ይኽእል።
መሰል መሰረታዊ ጥቕሚ ዝጠፍእ ኣብ ሓደ ትካል (ቤት ህፃናት፣ መዕቆቢ ዕረፍት፣ ሆስፒታል ወዘተ) ንልዕሊ 3 ወርሒ ምስ እትፀንሕ እዩ። ሕጂ’ውን ኣብ እዋን ጻንሖትካ መሰረታዊ ኣበል ክትረክብ ትኽእል ኢኻ፡ ካብ ግዴታታት ናይቲ ትካል/ኣባይቲ ወጻኢ ዝወድቕ ፍሉይ ውልቃዊ ተወሳኺ ወጻኢታት እንተሃልዩካ።
ኩሉ ግዜ ብዛዕባ ዘይቅኑዕ ዝመስለካ ምንጻግ ኣማርር! ነዊሕ ጥርዓን ክትጽሕፉ እንተዘይክኢልኩም፡ ሕጂ’ውን ጥርዓን ከተቕርቡን ነቲ ድሮ ኣብቲ መመልከቲ ዝቐረበ ሓበሬታ ክትውከሱን ንመክር።

ዝምልከቶ ሓበሬታን ሕግን

ንመሰረታዊ ኣበል ዝኸውን ደረጃታት

ሕጊ ሃገራዊ መድሕን...

ብዛዕባ መሰረታዊ ኣበል ዝያዳ

ሰርኩላር ብዛዕባ መሰረታዊ ኣበል

ካብቲ ሰርኩላር ዝተወስደ፤

ብዛዕባ ቴክኒካዊ ሓገዛት።

"ብመሰረት ምዕራፍ 10 ሕጊ ሃገራዊ መድሕን ዝወሃብ ናይ ሕክምና ሓገዛት ብ"ቴክኒካዊ ሓገዛት" ዝብል ቃል ክሽፈኑ ይኽእሉ እዮም፣ ስለዚ ድማ ኣብ ውሽጢ መሰረታዊ መደብ ኣበል ክወድቁ እዮም።" ንTRR-2017-2616 ይውከስ፣ ቤት ፍርዲ ማሕበራዊ ድሕነት እቶም ኣብ ሕቶ ዝኣትዉ ሓገዛት ከም "ቴክኒካዊ ሓገዛት" ክቑጸሩ ኣለዎም ድዩ ኣይግባእን ዝብል ጭቡጥ ገምጋም ክግበር ኣለዎ ይብል፣ እዚኦም እውን ኣብ ኣተሓሕዛ ናይቲ... ሕማም ኩነታት።

ብዛዕባ እቲ ኬቶጀኒክ ኣመጋግባ

"ብዛዕባ እዞም ዝስዕቡ ሰነዳትን ካብ ክኢላ መግለጽን ክህሉ ኣለዎ፤

ፍወሳ መድሃኒት እኹል ውጽኢት ዘይብሉ ብዕምቆት ተፈቲኑ ወይ ድማ ብሰንኪ ጎናዊ ሳዕቤናት ፍወሳ መድሃኒት ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ከምዘይክእል ተገሊጹ
እቲ ኬቶጀኒክ ኣመጋግባ ንፍሪኩዌንሲ ምውቃዕ ብዓቢኡ ኣጉዲልዎ ኣሎ።
መርመራን ሕክምናዊ ፈተነታትን ኣብ ስፔሻሊስት ሆስፒታል/ፍሉይ ክፍሊ ተኻይዱ እዩ።
ስሩዕ ቁፅፅር/ምክትታል ብሓገዝ ፍሉይ ክእለት ዘለዎም ሰራሕተኛታት ይካየድ።

ካብ ክኢላ ኣመጋግባ መግለጺ ናይቲ ኣመጋግባ እውን ክህሉ ኣለዎ።

መሰረታዊ ኣበል ክትሓትት ከለኻ፡ ኣብ መግቢ ዝወጽእ ወጻኢታት ክስነድ ኣለዎ። ኣድላዪ መመላእታ መግቢ ዝኸውን ወጻኢታት ተሓዊሱ ኣሎ።”

ሓፈሻዊ ብዛዕባ ኣመጋግባ

"ብሰንኪ ኣመጋግባ ብሰንኪ ልዕሊ ዓቐን ዋጋ ዘለዎ ኣመጋግባ ዝግበር ተወሳኺ ወጻኢታት፡ ከም ካልእ ወጻኢታት፡ ኣድላዪ እንተኾይኑ ጥራይ መሰል መሰረታዊ ኣበል ይህብ።" ኣየኖት ተወሳኺ ወጻኢታት ከምዘድልዩ ኣብ ዝግምገመሉ እዋን፡ እቲ ኣመጋግባ ብሳይንሳዊ ኣገባብ ዝተሰነደን ብሓፈሻ ኣብ ሕክምናዊ ልምዲ ኣፍልጦ ዘለዎን ድዩ ኣይኮነን ዝብል ወሳኒ ትኹረት ይወሃቦ። እቲ ኣመጋግባ ብሓፈሻ ኣብ ሕክምናዊ ልምዲ ኣፍልጦ ዘለዎ ድዩ ኣይኮነን ንምፍላጥ ኣጸጋሚ እንተኾይኑ፡ ንኽብደት ናይቲ ኣብ ሕቶ ዝኣቱ ሕማም፡ ንሓደጋ ኣመጋግባ ዘዳኽሙ ጸገማት፡ ምስቲ እቲ ኣመጋግባ ነቲ... ምልክታት. እቲ ገምጋም ካብ ሓደ ስፔሻሊስት ክፍሊ/ናይ ደገ ሕሙማት ክሊኒክ ወይ ድማ ካብ ሓደ ናይ ኣለርጂ ክእለት ዘለዎ ልምምድ ዝገብር ክኢላ ዝተመርኮሰ ክኸውን ኣለዎ።"

ስርሒት ናይ ገዛእ ርእሱ መኪና

"ናይ ገዛእ ርእስኻ መኪና ንምዝዋር መሰረታዊ ኣበል ዝወሃብ ሎሚ ብጭቡጥ ተወሳኺ ወጻኢታት ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ፡ ምስቶም ቀዳሞት ወይ ኣብ ተመሳሳሊ ኩነታት ዝነበሩ ጥዑያት ሰባት ክነጻጸር ከሎን እቲ ጸገም ማለት ድማ በቲ ዝምልከቶ መንገዲ ብእግሩ ክኸይድ ይኽእል እዩ ኢልካ ምጽባይ ርትዓዊ ኣብ ዘይኮነሉ ጥራይ እዩ።" ፣ ህዝባዊ መጓዓዝያ ምጥቃም ( ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ኣብ ዘለዉሉ) ወይ ካልእ መጓዓዝያ ምጥቃም። እቲ ኣባል ናይ ገዛእ ርእሱ መኪና እንተተጠቒሙ እውን እንተኾነ፡ ንመኪና ንምጉያይ ዝወጽእ ወጻኢታት ከም መሰረት ክጥቀመሉ ዝኽእል፡ ብሓቂ መኪና ዝሓሰረ ኣገዳሲ መጓዓዝያ ኣማራጺ ምስ ዝኸውን ጥራይ እዩ። ንኣብነት፡ . ታክሲ ዝሓሰረ - ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ድማ ግቡእ - ኣማራጺ መጓዓዝያ ምዃኑ እንተተረጋጊጹ፡ ወጻኢታት መኪና ዕሽሽ ክበሃልን እቲ ኣባል ታክሲ እንተዝጥቀም ዝህልዎ ወጻኢታት ከም መሰረት ክጥቀመሉን ኣለዎ።"